Zaanstad

Gemeente Zaanstad telt 161389 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Zaanstad een stad van formaat in de provincie Noord-Holland.

De gemeente is opgebouwd uit 19 wijken en 79 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,90% van de Nederlandse bevolking.

De gemeente Zaanstad ligt in de provincie Noord-Holland. De officiële CBS-gemeentecode is GM0479. Deze code wordt onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en statistische rapportages.

De bevolkingsdichtheid van Zaanstad bedraagt 2189 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².

Zaanstad is daarmee een uitgesproken stedelijke gemeente met een hoge bevolkingsdichtheid. Dat hangt samen met veel gestapelde bouw, korte afstanden tot voorzieningen en een levendig stadsbeeld.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Zaanstad bedraagt €387.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.

Daarmee liggen woningprijzen in Zaanstad 2,4% boven het landelijk gemiddelde. Dat is een sterke indicator voor de aantrekkelijkheid van de gemeente op de woningmarkt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.

In Zaanstad is 54% van de woningen een koopwoning, en 46% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.

Zaanstad heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in Zaanstad is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 36%
• Hoekwoningen: 15%
• Twee-onder-één-kap: 7%
• Vrijstaande woningen: 5%
• Appartementen: 38%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Zaanstad bedraagt 62% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Zaanstad terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Zaanstad is gebouwd in 1975, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1960 en 1998, 80% tussen 1930 en 2013.

Daarmee is de doorsnee woning hier ongeveer even oud als in de rest van Nederland.

In Zaanstad heeft 27% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 8% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Op het gebied van zelfopgewekte zonne-energie loopt Zaanstad achter op het landelijk gemiddelde. Er is hier nog veel potentieel voor verduurzaming. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Zaanstad verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2360 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 780 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 500 kWh

De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Zaanstad gemiddeld 1330 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 620 m³ verstoken.

In Zaanstad bestaat 36% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,2 personen (landelijk: 2,1).

Het gezinskarakter van Zaanstad is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Zaanstad is als volgt:

• 0-15 jaar: 16% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 12% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 27% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 27% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 19% (NL: 20,5%)

De leeftijdsopbouw qua 65-plussers van Zaanstad ligt rond het Nederlandse gemiddelde. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Zaanstad is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 27,6% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 44,7% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 27,6% (NL: 26,3%)

Het opleidingsniveau in Zaanstad is in lijn met het Nederlandse gemiddelde.

Van de inwoners van Zaanstad heeft 62% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 10%, en met een herkomst buiten Europa 28%.

Zaanstad is qua herkomst aanzienlijk diverser dan het landelijk gemiddelde, met een grote variëteit aan culturen en achtergronden.

In Zaanstad worden gemiddeld per jaar 7319 misdrijven geregistreerd, oftewel 45,4 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.

De criminaliteitscijfers in Zaanstad liggen iets boven het landelijk gemiddelde, wat in stedelijke gemeenten gebruikelijk is. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In gemeente Zaanstad worden gemiddeld per jaar 142 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 68 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 93 bedrijfsinbraken.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Zaanstad bedraagt 14,7, tegenover 15,6 landelijk.

In Zaanstad worden gemiddeld per jaar 2542 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 15,7 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 527 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 965 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 220 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Zaanstad bedraagt €31.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €38.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €37.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Zaanstad rond dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.

Zaanstad kan worden gekenmerkt als een gemeente met een doorsnee inkomensniveau. Van de inwoners heeft 19% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 39% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Zaanstad bedraagt €115.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Zaanstad:

• Bijstand: 2,27% (NL: 2,23%)
• WW: 0,89% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 5,53% (NL: 4,28%)
• AOW: 16,67% (NL: 18,15%)

Het uitkeringsbeeld in Zaanstad is grotendeels in lijn met het Nederlands gemiddelde.

Gemeente Zaanstad hanteert een OZB-tarief van 0,0743% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Zaanstad (WOZ €387.000) komt dat neer op ongeveer €288 per jaar aan onroerendezaakbelasting.

Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Zaanstad zit daarmee onder het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Zaanstad:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 69,5% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 36,0% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 53,2% (NL: 54,9%)
• Voldoet aan beweegrichtlijn: 46,9% (NL: 48,3%)

De zelfervaren gezondheid ligt onder het Nederlands gemiddelde.

In Zaanstad voelt 49,2% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 15,2% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (20,1% in Zaanstad tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (12,6% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Zaanstad beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 86,4% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 81,1% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 74,7% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De woontevredenheid in Zaanstad ligt iets onder die in de meeste andere Nederlandse gemeenten.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was PVV de grootste partij in Zaanstad met 18,2% van de stemmen.

Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Zaanstad was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 52,2% rechts en voor 47,8% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

De politieke verhoudingen in Zaanstad liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Zaanstad voor 47,5% progressief (landelijk: 45,1%).

In Zaanstad stemde 8,4% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.

Verdeling per partij in Zaanstad:

• CDA: 6,9% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 1,0% (NL: 1,9%)
• SGP: 0,4% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Zaanstad bedraagt 0,7 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Zaanstad 9,4 supermarkten te bereiken.

Dagelijkse boodschappen doen vanuit Zaanstad is daarmee zeer eenvoudig: een supermarkt is doorgaans op loopafstand.

Vanuit een gemiddelde woning in Zaanstad liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 0,9 km
• Apotheek: 1,1 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 3,0 km
• Huisartsenpost: 5,0 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Zaanstad bedraagt 0,8 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Zaanstad 1,4 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 1,7 km. In Zaanstad zijn in totaal 14130 leerlingen in het primair onderwijs en 8380 in het voortgezet onderwijs.

Vanuit een gemiddelde woning in Zaanstad ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 1,7 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 2,2 km (landelijk: 5,29 km).

Zaanstad is daarmee uitstekend bereikbaar met het openbaar vervoer: een station ligt doorgaans op fietsafstand.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Zaanstad (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 0,7 km
• Basisschool: 0,8 km
• Huisarts: 0,9 km
• Apotheek: 1,1 km
• Bibliotheek: 2,9 km
• Restaurant: 0,7 km
• Zwembad: 2,5 km
• Bioscoop: 5,1 km
• Treinstation: 2,2 km
• Kerk: 0,7 km

De dagelijkse voorzieningen (supermarkt, huisarts, basisschool) zijn in Zaanstad op korte afstand bereikbaar, wat de gemeente in de praktijk zeer toegankelijk maakt.

Gemeente Zaanstad is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 19 wijken, met in totaal 79 buurten. De wijken zijn:

• Assendelft-Noord (9 buurten)
• Assendelft-Zuid (3 buurten)
• Kogerveldwijk (4 buurten)
• Krommenie Oost (4 buurten)
• Krommenie West (4 buurten)
• Nieuw West (7 buurten)
• Oud Koog a/d Zaan (1 buurten)
• Oud Zaandijk (1 buurten)
• Oude Haven (6 buurten)
• Pelders- en Hoornseveld (4 buurten)
• Poelenburg (3 buurten)
• Rooswijk (3 buurten)
• Rosmolenwijk (2 buurten)
• Westerkoog (3 buurten)
• Westzaan (5 buurten)
• Wormerveer (8 buurten)
• Zaandam Noord (3 buurten)
• Zaandam West (3 buurten)
• Zaandam Zuid (6 buurten)

Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.

Of Zaanstad een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €387.000, 54% koopwoningen
• Veiligheid: 45,4 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 81,1%
• Inkomen: gemiddeld €31.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Zaanstad op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
• Gemeente Zaanstad: OZB-tarieven en lokale heffingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.