Súdwest-Fryslân

Gemeente Súdwest-Fryslân telt 90421 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Súdwest-Fryslân een middelgrote gemeente in de provincie Friesland.

De gemeente is opgebouwd uit 21 wijken en 155 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,50% van de Nederlandse bevolking.

De gemeente Súdwest-Fryslân ligt in de provincie Friesland. De officiële CBS-gemeentecode is GM1900. Deze code wordt onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en statistische rapportages.

De bevolkingsdichtheid van Súdwest-Fryslân bedraagt 173 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².

Súdwest-Fryslân is een overwegend landelijke gemeente met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte, groen en rust, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Súdwest-Fryslân bedraagt €300.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.

Daarmee liggen woningprijzen in Súdwest-Fryslân 20,6% onder het landelijk gemiddelde, wat de gemeente relatief betaalbaar maakt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.

In Súdwest-Fryslân is 65% van de woningen een koopwoning, en 35% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.

Súdwest-Fryslân heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in Súdwest-Fryslân is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 25%
• Hoekwoningen: 14%
• Twee-onder-één-kap: 16%
• Vrijstaande woningen: 26%
• Appartementen: 19%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Súdwest-Fryslân bedraagt 81% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Súdwest-Fryslân terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Súdwest-Fryslân is gebouwd in 1974, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1954 en 1994, 80% tussen 1908 en 2007.

Daarmee is de doorsnee woning hier 3 jaar ouder dan in de rest van Nederland.

In Súdwest-Fryslân heeft 45% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 4% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Súdwest-Fryslân loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Súdwest-Fryslân verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2500 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 920 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 1150 kWh

De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Súdwest-Fryslân gemiddeld 1220 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 640 m³ verstoken.

In Súdwest-Fryslân bestaat 32% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,2 personen (landelijk: 2,1).

Het gezinskarakter van Súdwest-Fryslân is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Súdwest-Fryslân is als volgt:

• 0-15 jaar: 15% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 11% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 21% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 28% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 24% (NL: 20,5%)

Het aandeel ouderen in Súdwest-Fryslân ligt boven het landelijk gemiddelde. Vergrijzing is daarmee in deze gemeente een relevant beleidsthema. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Súdwest-Fryslân is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 26,0% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 46,6% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 27,4% (NL: 26,3%)

Het aandeel hoogopgeleiden in Súdwest-Fryslân ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde lokale arbeidsmarkt.

Van de inwoners van Súdwest-Fryslân heeft 88% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 4%, en met een herkomst buiten Europa 7%.

Súdwest-Fryslân is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

In Súdwest-Fryslân worden gemiddeld per jaar 2670 misdrijven geregistreerd, oftewel 29,5 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.

Súdwest-Fryslân is daarmee een aantoonbaar veilige gemeente: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In gemeente Súdwest-Fryslân worden gemiddeld per jaar 85 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 25 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 36 bedrijfsinbraken.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Súdwest-Fryslân bedraagt 7,5, tegenover 15,6 landelijk.

In Súdwest-Fryslân worden gemiddeld per jaar 2218 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 24,5 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 678 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 810 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 195 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Súdwest-Fryslân bedraagt €29.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €35.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €37.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Súdwest-Fryslân onder dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.

Súdwest-Fryslân kan worden gekenmerkt als een gemeente met licht ondergemiddelde inkomens. Van de inwoners heeft 15% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 44% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Súdwest-Fryslân bedraagt €158.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Súdwest-Fryslân:

• Bijstand: 2,30% (NL: 2,23%)
• WW: 0,90% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 3,66% (NL: 4,28%)
• AOW: 21,89% (NL: 18,15%)

Het uitkeringsbeeld in Súdwest-Fryslân is grotendeels in lijn met het Nederlands gemiddelde.

Gemeente Súdwest-Fryslân hanteert een OZB-tarief van 0,0994% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Súdwest-Fryslân (WOZ €300.000) komt dat neer op ongeveer €298 per jaar aan onroerendezaakbelasting.

Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Súdwest-Fryslân zit daarmee boven het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Súdwest-Fryslân:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 74,8% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 35,0% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 52,6% (NL: 54,9%)
• Voldoet aan beweegrichtlijn: 49,7% (NL: 48,3%)

De gezondheidsbeleving in Súdwest-Fryslân is vergelijkbaar met het Nederlands gemiddelde.

In Súdwest-Fryslân voelt 43,9% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 11,4% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (31,4% in Súdwest-Fryslân tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (14,3% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Súdwest-Fryslân beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 90,5% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 89,9% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 87,1% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De tevredenheid van bewoners van Súdwest-Fryslân over hun woonomgeving is vergelijkbaar met die in andere Nederlandse gemeenten.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was CDA de grootste partij in Súdwest-Fryslân met 17,4% van de stemmen.

Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Súdwest-Fryslân was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 58,6% rechts en voor 41,4% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

De politieke verhoudingen in Súdwest-Fryslân liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Súdwest-Fryslân voor 41,3% progressief (landelijk: 45,1%).

In Súdwest-Fryslân stemde 20,0% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.

Verdeling per partij in Súdwest-Fryslân:

• CDA: 17,4% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 1,8% (NL: 1,9%)
• SGP: 0,8% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Súdwest-Fryslân bedraagt 1,5 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Súdwest-Fryslân 4,9 supermarkten te bereiken.

Boodschappen doen is in Súdwest-Fryslân comfortabel met de fiets te doen.

Vanuit een gemiddelde woning in Súdwest-Fryslân liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 2,1 km
• Apotheek: 2,3 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 8,6 km
• Huisartsenpost: 9,9 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Súdwest-Fryslân bedraagt 1,0 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Súdwest-Fryslân 1,2 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 4,3 km. In Súdwest-Fryslân zijn in totaal 7260 leerlingen in het primair onderwijs en 5010 in het voortgezet onderwijs.

Vanuit een gemiddelde woning in Súdwest-Fryslân ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 2,1 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 5,0 km (landelijk: 5,29 km).

Súdwest-Fryslân is redelijk bereikbaar met het openbaar vervoer.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Súdwest-Fryslân (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 1,5 km
• Basisschool: 1,0 km
• Huisarts: 2,1 km
• Apotheek: 2,3 km
• Bibliotheek: 3,2 km
• Restaurant: 1,4 km
• Zwembad: 4,5 km
• Bioscoop: 9,8 km
• Treinstation: 5,0 km
• Kerk: 0,7 km

Het voorzieningenniveau in Súdwest-Fryslân is redelijk, met de meeste dagelijkse benodigdheden op acceptabele afstand.

Gemeente Súdwest-Fryslân is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 21 wijken, met in totaal 155 buurten. De wijken zijn:

• Wijk 00 Bolsward (6 buurten)
• Wijk 01 Sneek (20 buurten)
• Wijk 02 Nijefurd (5 buurten)
• Wijk 03 Koudum (5 buurten)
• Wijk 04 Hemelum (6 buurten)
• Wijk 05 IJlst (4 buurten)
• Wijk 06 Zuid IJlst (6 buurten)
• Wijk 07 Oost IJlst (6 buurten)
• Wijk 08 West IJlst (6 buurten)
• Wijk 09 Oosthem (10 buurten)
• Wijk 10 Noordwest IJlst (6 buurten)
• Wijk 11 Zuidoost IJlst (4 buurten)
• Wijk 12 Woudsend (7 buurten)
• Wijk 13 Bouwhoek (8 buurten)
• Wijk 14 Weidestreek Oost (10 buurten)
• Wijk 15 Weidestreek West (5 buurten)
• Wijk 16 Weidestreek Zuid (8 buurten)
• Wijk 17 Makkum (2 buurten)
• Wijk 18 Weidestreek Zuidwest (7 buurten)
• Wijk 19 Boarnsterhim (5 buurten)
• Wijk 20 Littenseradiel (19 buurten)

Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.

Of Súdwest-Fryslân een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €300.000, 65% koopwoningen
• Veiligheid: 29,5 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 89,9%
• Inkomen: gemiddeld €29.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Súdwest-Fryslân op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
• Gemeente Súdwest-Fryslân: OZB-tarieven en lokale heffingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.