Opsterland

Gemeente Opsterland telt 30059 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Opsterland een middelgrote gemeente met een herkenbare eigen identiteit in de provincie Friesland.

De gemeente is opgebouwd uit 15 wijken en 50 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,17% van de Nederlandse bevolking.

De gemeente Opsterland ligt in de provincie Friesland. De officiële CBS-gemeentecode is GM0086. Deze code wordt onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en statistische rapportages.

De bevolkingsdichtheid van Opsterland bedraagt 134 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².

Opsterland is een overwegend landelijke gemeente met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte, groen en rust, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Opsterland bedraagt €339.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.

Daarmee liggen woningprijzen in Opsterland 10,3% onder het landelijk gemiddelde, wat de gemeente relatief betaalbaar maakt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.

In Opsterland is 70% van de woningen een koopwoning, en 30% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.

Opsterland heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in Opsterland is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 12%
• Hoekwoningen: 9%
• Twee-onder-één-kap: 18%
• Vrijstaande woningen: 47%
• Appartementen: 14%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Opsterland bedraagt 86% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Opsterland terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Opsterland is gebouwd in 1975, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1956 en 1995, 80% tussen 1921 en 2008.

Daarmee is de doorsnee woning hier ongeveer even oud als in de rest van Nederland.

In Opsterland heeft 48% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 6% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Opsterland loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Opsterland verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2800 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 980 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 1290 kWh

De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Opsterland gemiddeld 1250 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 610 m³ verstoken.

In Opsterland bestaat 35% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,3 personen (landelijk: 2,1).

Het gezinskarakter van Opsterland is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Opsterland is als volgt:

• 0-15 jaar: 15% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 11% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 21% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 29% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 24% (NL: 20,5%)

Het aandeel ouderen in Opsterland ligt boven het landelijk gemiddelde. Vergrijzing is daarmee in deze gemeente een relevant beleidsthema. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Opsterland is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 27,0% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 45,9% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 27,0% (NL: 26,3%)

Het aandeel hoogopgeleiden in Opsterland ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde lokale arbeidsmarkt.

Van de inwoners van Opsterland heeft 92% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 3%, en met een herkomst buiten Europa 5%.

Opsterland is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

In Opsterland worden gemiddeld per jaar 530 misdrijven geregistreerd, oftewel 17,6 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.

Opsterland is daarmee een aantoonbaar veilige gemeente: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In gemeente Opsterland worden gemiddeld per jaar 19 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 8 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 10 bedrijfsinbraken.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Opsterland bedraagt 3,6, tegenover 15,6 landelijk.

In Opsterland worden gemiddeld per jaar 437 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 14,5 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 145 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 152 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 32 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Opsterland bedraagt €30.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €36.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €38.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Opsterland onder dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.

Opsterland kan worden gekenmerkt als een gemeente met licht ondergemiddelde inkomens. Van de inwoners heeft 16% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 42% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Opsterland bedraagt €218.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Opsterland:

• Bijstand: 1,53% (NL: 2,23%)
• WW: 0,83% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 4,32% (NL: 4,28%)
• AOW: 21,19% (NL: 18,15%)

Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering ligt in Opsterland beduidend onder het Nederlands gemiddelde, wat past bij het inkomens- en arbeidsmarktprofiel.

Gemeente Opsterland hanteert een OZB-tarief van 0,0741% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Opsterland (WOZ €339.000) komt dat neer op ongeveer €251 per jaar aan onroerendezaakbelasting.

Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Opsterland zit daarmee onder het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Opsterland:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 76,5% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 33,9% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 50,3% (NL: 54,9%)
• Voldoet aan beweegrichtlijn: 47,8% (NL: 48,3%)

De zelfervaren gezondheid van inwoners van Opsterland ligt boven het Nederlands gemiddelde.

In Opsterland voelt 41,6% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 10,3% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (32,8% in Opsterland tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (15,0% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Opsterland beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 91,9% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 91,9% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 92,3% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De inwoners van Opsterland beoordelen hun woonomgeving opvallend positief, duidelijk meer dan in de meeste Nederlandse gemeenten. Dat is een sterke graadmeter voor de leefbaarheid.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was PVV de grootste partij in Opsterland met 16,2% van de stemmen.

Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Opsterland was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 58,3% rechts en voor 41,7% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

De politieke verhoudingen in Opsterland liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Opsterland voor 40,8% progressief (landelijk: 45,1%).

In Opsterland stemde 19,9% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.

Verdeling per partij in Opsterland:

• CDA: 14,4% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 3,7% (NL: 1,9%)
• SGP: 1,9% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Opsterland bedraagt 1,8 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Opsterland 1,7 supermarkten te bereiken.

Boodschappen doen is in Opsterland comfortabel met de fiets te doen.

Vanuit een gemiddelde woning in Opsterland liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 1,4 km
• Apotheek: 1,5 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 10,1 km
• Huisartsenpost: 10,3 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Opsterland bedraagt 1,0 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Opsterland 1,1 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 4,7 km. In Opsterland zijn in totaal 2480 leerlingen in het primair onderwijs en 1560 in het voortgezet onderwijs.

Vanuit een gemiddelde woning in Opsterland ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 1,9 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 16,9 km (landelijk: 5,29 km).

Voor treinreizigers in Opsterland betekent dit dat het station op enige afstand ligt. Een auto of bus is meestal nodig om er te komen.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Opsterland (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 1,8 km
• Basisschool: 1,0 km
• Huisarts: 1,4 km
• Apotheek: 1,5 km
• Bibliotheek: 3,1 km
• Restaurant: 1,6 km
• Zwembad: 6,5 km
• Bioscoop: 10,2 km
• Treinstation: 16,9 km
• Kerk: 0,6 km

Het voorzieningenniveau in Opsterland is redelijk, met de meeste dagelijkse benodigdheden op acceptabele afstand.

Gemeente Opsterland is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 15 wijken, met in totaal 50 buurten. De wijken zijn:

• Bakkeveen (3 buurten)
• Beetsterzwaag (9 buurten)
• Frieschepalen (2 buurten)
• Gorredijk (8 buurten)
• Hemrik (2 buurten)
• Jonkerslân (2 buurten)
• Langezwaag (2 buurten)
• Lippenhuizen (2 buurten)
• Luxwoude (2 buurten)
• Nij Beets (2 buurten)
• Siegerswoude (2 buurten)
• Terwispel (2 buurten)
• Tijnje (2 buurten)
• Ureterp (7 buurten)
• Wijnjewoude (3 buurten)

Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.

Of Opsterland een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €339.000, 70% koopwoningen
• Veiligheid: 17,6 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 91,9%
• Inkomen: gemiddeld €30.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Opsterland op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
• Gemeente Opsterland: OZB-tarieven en lokale heffingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.