Over gemeente Ameland
Gemeente Ameland telt circa 3.839 inwoners en is een vitale kleine gemeente met een vergrijsd profiel. De bevolking is overwegend praktisch opgeleid. Er is sprake van natuurlijke krimp: er overlijden jaarlijks meer inwoners dan er worden geboren. Inwoners ervaren hun gezondheid duidelijk beter dan gemiddeld en de sociale cohesie is sterk, met veel vrijwilligers en mantelzorgers. De woonomgeving wordt door inwoners positiever beoordeeld dan in de meeste Nederlandse gemeenten, met name het groen in de omgeving.
Wonen en leefomgeving in Ameland
De woningmarkt in Ameland bestaat overwegend uit koopwoningen, overwegend eengezinswoningen. Op het gebied van verduurzaming loopt de gemeente achter op landelijk gemiddelde. Het voorzieningenniveau ligt rond het landelijk gemiddelde. Qua veiligheid scoort de gemeente iets boven het landelijk gemiddelde.
Sociaaleconomisch en politiek profiel
Financieel gezien kent Ameland licht ondergemiddelde inkomens, gecombineerd met een bovengemiddeld mediaan vermogen en weinig huishoudens rond het sociaal minimum. De gemeente telt opvallend veel zelfstandigen en ondernemers. Politiek gezien kleurt Ameland duidelijk rechts en duidelijk conservatief, met CDA als grootste partij bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen.
Kortom: Ameland is een sociaal sterke kleine gemeente met een vergrijsd profiel en een landelijk karakter.
Wijken en buurten in Ameland
Wijk 00
7 buurten
Wijk 00 is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Alle buurten in Wijk 00Woonplaatsen in Ameland
Veelgestelde vragen over Ameland
Antwoorden op de meest gestelde vragen over wonen, leven en verhuizen in gemeente Ameland. Alle cijfers zijn gebaseerd op de meest recente data van CBS, GGD, Politie en Kiesraad en worden periodiek geactualiseerd. Gebruik deze informatie om een goed beeld te krijgen van Ameland als woon- en vestigingsgemeente.
Gemeente Ameland telt 3839 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Ameland een kleine gemeente in de provincie Friesland.
De gemeente is opgebouwd uit 1 wijken en 7 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,02% van de Nederlandse bevolking.
De gemeente Ameland ligt in de provincie
Friesland. De officiële
CBS-gemeentecode is GM0060. Deze code wordt
onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en
statistische rapportages.
De bevolkingsdichtheid van Ameland bedraagt 68 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².
Ameland is een overwegend landelijke gemeente met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte, groen en rust, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.
De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Ameland bedraagt €346.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.
Daarmee liggen woningprijzen in Ameland 8,5% onder het landelijk gemiddelde, wat de gemeente relatief betaalbaar maakt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.
In Ameland is 67% van de woningen een koopwoning, en 33% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.
Ameland heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.
De woningvoorraad in Ameland is als volgt opgebouwd:
- Tussenwoningen: 5%
- Hoekwoningen: 4%
- Twee-onder-één-kap: 24%
- Vrijstaande woningen: 46%
- Appartementen: 21%
Het totale aandeel eengezinswoningen in Ameland bedraagt 79% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Ameland terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.
De doorsnee woning in Ameland is gebouwd in 1986, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1966 en 1997, 80% tussen 1936 en 2014.
Daarmee is de doorsnee woning hier 9 jaar jonger dan in de rest van Nederland.
In Ameland heeft 38% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 8% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).
Op het gebied van duurzaamheid ligt Ameland rond het Nederlands gemiddelde. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.
Een gemiddeld huishouden in Ameland verbruikt jaarlijks:
- Elektriciteit: 2880 kWh (landelijk: 2550 kWh)
- Aardgas: 1080 m³ (landelijk: 800 m³)
- Teruglevering zonnepanelen: 1090 kWh
De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Ameland gemiddeld 1320 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 940 m³ verstoken.
In Ameland bestaat 26% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,0 personen (landelijk: 2,1).
In Ameland wonen relatief weinig huishoudens met kinderen. De gemeente trekt vaker singles, stellen of ouderen aan.
De leeftijdsverdeling van de inwoners van Ameland is als volgt:
- 0-15 jaar: 14% (NL: 15,2%)
- 15-25 jaar: 11% (NL: 12,3%)
- 25-45 jaar: 25% (NL: 25,6%)
- 45-65 jaar: 26% (NL: 26,6%)
- 65 jaar en ouder: 25% (NL: 20,5%)
Het aandeel ouderen in Ameland ligt boven het landelijk gemiddelde. Vergrijzing is daarmee in deze gemeente een relevant beleidsthema. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.
Het opleidingsniveau in Ameland is als volgt verdeeld:
- Hoog (HBO/WO): 23,0% (NL: 32,5%)
- Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 51,4% (NL: 41,2%)
- Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 25,7% (NL: 26,3%)
Het aandeel hoogopgeleiden in Ameland ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde lokale arbeidsmarkt.
Van de inwoners van Ameland heeft 89% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 7%, en met een herkomst buiten Europa 4%.
Ameland is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.
In Ameland worden gemiddeld per jaar 89 misdrijven geregistreerd, oftewel 23,3 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.
Ameland is daarmee een aantoonbaar veilige gemeente: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.
In gemeente Ameland worden gemiddeld per jaar 1 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 1 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 3 bedrijfsinbraken.
Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Ameland bedraagt 4,9, tegenover 15,6 landelijk.
In Ameland worden gemiddeld per jaar 103 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 26,7 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:
- Jeugdoverlast: 25 meldingen per jaar
- Verwarde personen: 36 meldingen per jaar
- Alcohol/drugs: 17 meldingen per jaar
Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Ameland bedraagt €28.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €33.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €36.000.
Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Ameland onder dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.
Ameland kan worden gekenmerkt als een gemeente met licht ondergemiddelde inkomens. Van de inwoners heeft 12% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 42% een laag inkomen.
Het mediaan vermogen per huishouden in Ameland bedraagt €258.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.
De uitkeringscijfers in Ameland:
- Bijstand: 0,00% (NL: 2,23%)
- WW: 1,04% (NL: 0,79%)
- Arbeidsongeschiktheid: 3,13% (NL: 4,28%)
- AOW: 22,66% (NL: 18,15%)
Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering ligt in Ameland beduidend onder het Nederlands gemiddelde, wat past bij het inkomens- en arbeidsmarktprofiel.
Gemeente Ameland hanteert een OZB-tarief van 0,0625% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Ameland (WOZ €346.000) komt dat neer op ongeveer €216 per jaar aan onroerendezaakbelasting.
Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Ameland zit daarmee onder het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.
De gezondheidsbeleving van inwoners van Ameland:
- (Zeer) goed ervaren gezondheid: 77,5% (NL: 72,8%)
- Eén of meer langdurige aandoeningen: 29,4% (NL: 34,9%)
- Wekelijks sportend: 48,4% (NL: 54,9%)
- Voldoet aan beweegrichtlijn: 63,2% (NL: 48,3%)
De zelfervaren gezondheid van inwoners van Ameland ligt boven het Nederlands gemiddelde.
In Ameland voelt 42,9% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 11,5% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.
Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (47,0% in Ameland tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (15,0% versus 13,7% landelijk).
De inwoners van Ameland beoordelen hun woonomgeving als volgt:
- 90,9% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
- 91,9% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
- 91,5% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)
De inwoners van Ameland beoordelen hun woonomgeving opvallend positief, duidelijk meer dan in de meeste Nederlandse gemeenten. Dat is een sterke graadmeter voor de leefbaarheid.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was CDA de grootste partij in Ameland met 16,1% van de stemmen.
Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.
Het stemgedrag in Ameland was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 61,5% rechts en voor 38,5% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.
Ameland stemt daarmee duidelijk rechtser dan het Nederlands gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Ameland voor 38,9% progressief (landelijk: 45,1%).
In Ameland stemde 17,8% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.
Verdeling per partij in Ameland:
- CDA: 16,1% (NL: 11,8%)
- ChristenUnie: 1,3% (NL: 1,9%)
- SGP: 0,4% (NL: 2,3%)
De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Ameland bedraagt 0,6 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Ameland 2,0 supermarkten te bereiken.
Dagelijkse boodschappen doen vanuit Ameland is daarmee zeer eenvoudig: een supermarkt is doorgaans op loopafstand.
Vanuit een gemiddelde woning in Ameland liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:
- Huisartsenpraktijk: 2,1 km
- Apotheek: 2,2 km
- Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 46,5 km
- Huisartsenpost: 29,0 km
De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.
De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Ameland bedraagt 0,8 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Ameland 1,0 basisscholen bereikbaar.
Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 4,5 km. In Ameland zijn in totaal 280 leerlingen in het primair onderwijs en 200 in het voortgezet onderwijs.
Vanuit een gemiddelde woning in Ameland ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 19,1 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 39,6 km (landelijk: 5,29 km).
Voor treinreizigers in Ameland betekent dit dat het station op enige afstand ligt. Een auto of bus is meestal nodig om er te komen.
Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Ameland (gemiddelde afstand):
- Supermarkt: 0,6 km
- Basisschool: 0,8 km
- Huisarts: 2,1 km
- Apotheek: 2,2 km
- Bibliotheek: 1,3 km
- Restaurant: 0,3 km
- Zwembad: 6,4 km
- Bioscoop: 44,2 km
- Treinstation: 39,6 km
- Kerk: 1,0 km
Het voorzieningenniveau in Ameland is redelijk, met de meeste dagelijkse benodigdheden op acceptabele afstand.
Gemeente Ameland is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 1 wijken, met in totaal 7 buurten. De wijken zijn:
- Wijk 00 (7 buurten)
Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.
Of Ameland een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:
- Woningmarkt: gemiddelde WOZ €346.000, 67% koopwoningen
- Veiligheid: 23,3 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
- Tevredenheid woonomgeving: 91,9%
- Inkomen: gemiddeld €28.000 per inwoner
De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.
Alle gegevens over Ameland op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:
- CBS: kerncijfers
- GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
- Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
- Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
- Gemeente Ameland: OZB-tarieven en lokale heffingen
De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.