Tytsjerksteradiel

Gemeente Tytsjerksteradiel telt 32595 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Tytsjerksteradiel een middelgrote gemeente met een herkenbare eigen identiteit in de provincie Friesland.

De gemeente is opgebouwd uit 10 wijken en 31 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,18% van de Nederlandse bevolking.

De gemeente Tytsjerksteradiel ligt in de provincie Friesland. De officiële CBS-gemeentecode is GM0737. Deze code wordt onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en statistische rapportages.

De bevolkingsdichtheid van Tytsjerksteradiel bedraagt 219 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².

Tytsjerksteradiel is een overwegend landelijke gemeente met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte, groen en rust, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Tytsjerksteradiel bedraagt €294.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.

Daarmee liggen woningprijzen in Tytsjerksteradiel 22,2% onder het landelijk gemiddelde, wat de gemeente relatief betaalbaar maakt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.

In Tytsjerksteradiel is 72% van de woningen een koopwoning, en 28% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.

Tytsjerksteradiel kent een uitgesproken eigenwoningmarkt. Wie hier een huurwoning zoekt, treft een relatief beperkt aanbod aan; voor kopers is er juist een breed aanbod.

De woningvoorraad in Tytsjerksteradiel is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 20%
• Hoekwoningen: 13%
• Twee-onder-één-kap: 16%
• Vrijstaande woningen: 39%
• Appartementen: 12%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Tytsjerksteradiel bedraagt 88% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Tytsjerksteradiel terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Tytsjerksteradiel is gebouwd in 1974, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1961 en 1993, 80% tussen 1932 en 2007.

Daarmee is de doorsnee woning hier 3 jaar ouder dan in de rest van Nederland.

In Tytsjerksteradiel heeft 53% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 6% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Tytsjerksteradiel loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Tytsjerksteradiel verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2640 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 960 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 1240 kWh

De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Tytsjerksteradiel gemiddeld 1200 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 660 m³ verstoken.

In Tytsjerksteradiel bestaat 34% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,3 personen (landelijk: 2,1).

Het gezinskarakter van Tytsjerksteradiel is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Tytsjerksteradiel is als volgt:

• 0-15 jaar: 16% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 11% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 21% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 27% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 25% (NL: 20,5%)

Het aandeel ouderen in Tytsjerksteradiel ligt boven het landelijk gemiddelde. Vergrijzing is daarmee in deze gemeente een relevant beleidsthema. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Tytsjerksteradiel is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 26,4% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 47,2% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 26,4% (NL: 26,3%)

Het aandeel hoogopgeleiden in Tytsjerksteradiel ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde lokale arbeidsmarkt.

Van de inwoners van Tytsjerksteradiel heeft 91% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 3%, en met een herkomst buiten Europa 5%.

Tytsjerksteradiel is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

In Tytsjerksteradiel worden gemiddeld per jaar 665 misdrijven geregistreerd, oftewel 20,4 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.

Tytsjerksteradiel is daarmee een aantoonbaar veilige gemeente: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In gemeente Tytsjerksteradiel worden gemiddeld per jaar 44 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 5 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 11 bedrijfsinbraken.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Tytsjerksteradiel bedraagt 4,6, tegenover 15,6 landelijk.

In Tytsjerksteradiel worden gemiddeld per jaar 608 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 18,7 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 176 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 233 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 37 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Tytsjerksteradiel bedraagt €29.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €35.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €37.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Tytsjerksteradiel onder dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.

Tytsjerksteradiel kan worden gekenmerkt als een gemeente met licht ondergemiddelde inkomens. Van de inwoners heeft 15% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 42% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Tytsjerksteradiel bedraagt €194.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Tytsjerksteradiel:

• Bijstand: 1,66% (NL: 2,23%)
• WW: 0,74% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 4,02% (NL: 4,28%)
• AOW: 22,37% (NL: 18,15%)

Het uitkeringsbeeld in Tytsjerksteradiel is grotendeels in lijn met het Nederlands gemiddelde.

Gemeente Tytsjerksteradiel hanteert een OZB-tarief van 0,1357% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Tytsjerksteradiel (WOZ €294.000) komt dat neer op ongeveer €399 per jaar aan onroerendezaakbelasting.

Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Tytsjerksteradiel zit daarmee boven het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Tytsjerksteradiel:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 75,7% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 35,2% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 50,4% (NL: 54,9%)
• Voldoet aan beweegrichtlijn: 47,5% (NL: 48,3%)

De zelfervaren gezondheid van inwoners van Tytsjerksteradiel ligt boven het Nederlands gemiddelde.

In Tytsjerksteradiel voelt 42,7% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 10,2% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (32,9% in Tytsjerksteradiel tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (14,2% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Tytsjerksteradiel beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 91,9% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 91,4% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 91,0% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De inwoners van Tytsjerksteradiel beoordelen hun woonomgeving opvallend positief, duidelijk meer dan in de meeste Nederlandse gemeenten. Dat is een sterke graadmeter voor de leefbaarheid.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was CDA de grootste partij in Tytsjerksteradiel met 19,5% van de stemmen.

Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Tytsjerksteradiel was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 58,2% rechts en voor 41,8% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

De politieke verhoudingen in Tytsjerksteradiel liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Tytsjerksteradiel voor 40,5% progressief (landelijk: 45,1%).

In Tytsjerksteradiel stemde 24,1% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%. Religieus stemgedrag komt in Tytsjerksteradiel duidelijk meer voor dan landelijk gemiddeld.

Verdeling per partij in Tytsjerksteradiel:

• CDA: 19,5% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 2,7% (NL: 1,9%)
• SGP: 1,8% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Tytsjerksteradiel bedraagt 1,3 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Tytsjerksteradiel 2,3 supermarkten te bereiken.

Boodschappen doen is in Tytsjerksteradiel comfortabel met de fiets te doen.

Vanuit een gemiddelde woning in Tytsjerksteradiel liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 1,6 km
• Apotheek: 3,0 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 14,2 km
• Huisartsenpost: 13,6 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Tytsjerksteradiel bedraagt 0,8 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Tytsjerksteradiel 1,1 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 3,4 km. In Tytsjerksteradiel zijn in totaal 2860 leerlingen in het primair onderwijs en 1790 in het voortgezet onderwijs.

Vanuit een gemiddelde woning in Tytsjerksteradiel ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 1,7 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 5,4 km (landelijk: 5,29 km).

Tytsjerksteradiel is redelijk bereikbaar met het openbaar vervoer.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Tytsjerksteradiel (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 1,3 km
• Basisschool: 0,8 km
• Huisarts: 1,6 km
• Apotheek: 3,0 km
• Bibliotheek: 3,4 km
• Restaurant: 1,5 km
• Zwembad: 5,3 km
• Bioscoop: 13,3 km
• Treinstation: 5,4 km
• Kerk: 0,6 km

Het voorzieningenniveau in Tytsjerksteradiel is redelijk, met de meeste dagelijkse benodigdheden op acceptabele afstand.

Gemeente Tytsjerksteradiel is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 10 wijken, met in totaal 31 buurten. De wijken zijn:

• Wijk 00 Burgum (2 buurten)
• Wijk 01 Aldtsjerk (5 buurten)
• Wijk 02 Mûnein (4 buurten)
• Wijk 03 Ryptsjerk (2 buurten)
• Wijk 04 Tytsjerk (4 buurten)
• Wijk 05 Earnewâld (4 buurten)
• Wijk 06 Sumar (2 buurten)
• Wijk 07 Eastermar (4 buurten)
• Wijk 08 Noordburgum (2 buurten)
• Wijk 09 Hurdegaryp (2 buurten)

Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.

Of Tytsjerksteradiel een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €294.000, 72% koopwoningen
• Veiligheid: 20,4 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 91,4%
• Inkomen: gemiddeld €29.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Tytsjerksteradiel op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
• Gemeente Tytsjerksteradiel: OZB-tarieven en lokale heffingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.