Westerkwartier

Gemeente Westerkwartier telt 64896 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Westerkwartier een middelgrote gemeente in de provincie Groningen.

De gemeente is opgebouwd uit 18 wijken en 80 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,36% van de Nederlandse bevolking.

De gemeente Westerkwartier ligt in de provincie Groningen. De officiële CBS-gemeentecode is GM1969. Deze code wordt onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en statistische rapportages.

De bevolkingsdichtheid van Westerkwartier bedraagt 179 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².

Westerkwartier is een overwegend landelijke gemeente met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte, groen en rust, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Westerkwartier bedraagt €301.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.

Daarmee liggen woningprijzen in Westerkwartier 20,4% onder het landelijk gemiddelde, wat de gemeente relatief betaalbaar maakt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.

In Westerkwartier is 73% van de woningen een koopwoning, en 27% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.

Westerkwartier kent een uitgesproken eigenwoningmarkt. Wie hier een huurwoning zoekt, treft een relatief beperkt aanbod aan; voor kopers is er juist een breed aanbod.

De woningvoorraad in Westerkwartier is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 17%
• Hoekwoningen: 12%
• Twee-onder-één-kap: 18%
• Vrijstaande woningen: 43%
• Appartementen: 10%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Westerkwartier bedraagt 90% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Westerkwartier terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Westerkwartier is gebouwd in 1977, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1960 en 1997, 80% tussen 1920 en 2013.

Daarmee is de doorsnee woning hier ongeveer even oud als in de rest van Nederland.

In Westerkwartier heeft 59% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 7% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Westerkwartier loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Westerkwartier verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2860 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 1000 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 1550 kWh

De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Westerkwartier gemiddeld 1290 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 610 m³ verstoken.

In Westerkwartier bestaat 37% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,3 personen (landelijk: 2,1).

Westerkwartier heeft een uitgesproken gezinskarakter: er zijn beduidend meer huishoudens met kinderen dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Westerkwartier is als volgt:

• 0-15 jaar: 17% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 11% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 22% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 28% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 22% (NL: 20,5%)

De leeftijdsopbouw qua 65-plussers van Westerkwartier ligt rond het Nederlandse gemiddelde. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Westerkwartier is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 28,8% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 46,6% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 24,7% (NL: 26,3%)

Het opleidingsniveau in Westerkwartier is in lijn met het Nederlandse gemiddelde.

Van de inwoners van Westerkwartier heeft 91% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 4%, en met een herkomst buiten Europa 6%.

Westerkwartier is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

In Westerkwartier worden gemiddeld per jaar 1342 misdrijven geregistreerd, oftewel 20,7 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.

Westerkwartier is daarmee een aantoonbaar veilige gemeente: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In gemeente Westerkwartier worden gemiddeld per jaar 49 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 14 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 31 bedrijfsinbraken.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Westerkwartier bedraagt 4,2, tegenover 15,6 landelijk.

In Westerkwartier worden gemiddeld per jaar 872 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 13,4 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 290 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 287 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 66 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Westerkwartier bedraagt €30.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €37.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €38.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Westerkwartier rond dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.

Westerkwartier kan worden gekenmerkt als een gemeente met een doorsnee inkomensniveau. Van de inwoners heeft 17% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 40% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Westerkwartier bedraagt €191.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Westerkwartier:

• Bijstand: 1,29% (NL: 2,23%)
• WW: 0,74% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 4,44% (NL: 4,28%)
• AOW: 19,82% (NL: 18,15%)

Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering ligt in Westerkwartier beduidend onder het Nederlands gemiddelde, wat past bij het inkomens- en arbeidsmarktprofiel.

Gemeente Westerkwartier hanteert een OZB-tarief van 0,1061% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Westerkwartier (WOZ €301.000) komt dat neer op ongeveer €319 per jaar aan onroerendezaakbelasting.

Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Westerkwartier zit daarmee boven het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Westerkwartier:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 75,8% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 34,1% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 50,2% (NL: 54,9%)
• Voldoet aan beweegrichtlijn: 46,8% (NL: 48,3%)

De zelfervaren gezondheid van inwoners van Westerkwartier ligt boven het Nederlands gemiddelde.

In Westerkwartier voelt 43,2% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 10,6% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (32,7% in Westerkwartier tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (14,5% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Westerkwartier beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 91,9% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 91,8% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 90,7% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De inwoners van Westerkwartier beoordelen hun woonomgeving opvallend positief, duidelijk meer dan in de meeste Nederlandse gemeenten. Dat is een sterke graadmeter voor de leefbaarheid.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was CDA de grootste partij in Westerkwartier met 16,8% van de stemmen.

Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Westerkwartier was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 56,6% rechts en voor 43,4% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

De politieke verhoudingen in Westerkwartier liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Westerkwartier voor 42,5% progressief (landelijk: 45,1%).

In Westerkwartier stemde 24,5% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%. Religieus stemgedrag komt in Westerkwartier duidelijk meer voor dan landelijk gemiddeld.

Verdeling per partij in Westerkwartier:

• CDA: 16,8% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 5,5% (NL: 1,9%)
• SGP: 2,2% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Westerkwartier bedraagt 1,7 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Westerkwartier 2,5 supermarkten te bereiken.

Boodschappen doen is in Westerkwartier comfortabel met de fiets te doen.

Vanuit een gemiddelde woning in Westerkwartier liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 1,6 km
• Apotheek: 2,4 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 16,5 km
• Huisartsenpost: 9,1 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Westerkwartier bedraagt 1,0 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Westerkwartier 1,1 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 4,4 km. In Westerkwartier zijn in totaal 5700 leerlingen in het primair onderwijs en 3700 in het voortgezet onderwijs.

Vanuit een gemiddelde woning in Westerkwartier ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 1,2 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 9,3 km (landelijk: 5,29 km).

Voor treinreizigers in Westerkwartier betekent dit dat het station op enige afstand ligt. Een auto of bus is meestal nodig om er te komen.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Westerkwartier (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 1,7 km
• Basisschool: 1,0 km
• Huisarts: 1,6 km
• Apotheek: 2,4 km
• Bibliotheek: 2,3 km
• Restaurant: 1,7 km
• Zwembad: 5,4 km
• Bioscoop: 16,1 km
• Treinstation: 9,3 km
• Kerk: 0,9 km

Het voorzieningenniveau in Westerkwartier is redelijk, met de meeste dagelijkse benodigdheden op acceptabele afstand.

Gemeente Westerkwartier is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 18 wijken, met in totaal 80 buurten. De wijken zijn:

• Wijk 00 Grootegast (7 buurten)
• Wijk 01 Lutjegast (2 buurten)
• Wijk 02 Opende (4 buurten)
• Wijk 03 Oldekerk (3 buurten)
• Wijk 04 Leek (6 buurten)
• Wijk 05 Zevenhuizen (7 buurten)
• Wijk 06 Tolbert (3 buurten)
• Wijk 07 Midwolde (3 buurten)
• Wijk 08 Lettelbert (2 buurten)
• Wijk 09 Oostwold (2 buurten)
• Wijk 10 Enumatil (2 buurten)
• Wijk 11 Marum (9 buurten)
• Wijk 12 De Wilp (6 buurten)
• Wijk 13 (4 buurten)
• Wijk 14 (5 buurten)
• Wijk 15 (5 buurten)
• Wijk 16 (6 buurten)
• Wijk 17 (4 buurten)

Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.

Of Westerkwartier een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €301.000, 73% koopwoningen
• Veiligheid: 20,7 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 91,8%
• Inkomen: gemiddeld €30.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Westerkwartier op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
• Gemeente Westerkwartier: OZB-tarieven en lokale heffingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.