Smallingerland

Gemeente Smallingerland telt 56661 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Smallingerland een middelgrote gemeente in de provincie Friesland.

De gemeente is opgebouwd uit 16 wijken en 61 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,32% van de Nederlandse bevolking.

De gemeente Smallingerland ligt in de provincie Friesland. De officiële CBS-gemeentecode is GM0090. Deze code wordt onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en statistische rapportages.

De bevolkingsdichtheid van Smallingerland bedraagt 484 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².

Smallingerland is een overwegend landelijke gemeente met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte, groen en rust, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Smallingerland bedraagt €286.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.

Daarmee liggen woningprijzen in Smallingerland 24,3% onder het landelijk gemiddelde, wat de gemeente relatief betaalbaar maakt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.

In Smallingerland is 60% van de woningen een koopwoning, en 40% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.

Smallingerland heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in Smallingerland is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 30%
• Hoekwoningen: 14%
• Twee-onder-één-kap: 13%
• Vrijstaande woningen: 21%
• Appartementen: 22%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Smallingerland bedraagt 78% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Smallingerland terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Smallingerland is gebouwd in 1975, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1965 en 1994, 80% tussen 1955 en 2008.

Daarmee is de doorsnee woning hier ongeveer even oud als in de rest van Nederland.

In Smallingerland heeft 45% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 4% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Smallingerland loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Smallingerland verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2410 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 910 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 1050 kWh

De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Smallingerland gemiddeld 1230 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 670 m³ verstoken.

In Smallingerland bestaat 33% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,1 personen (landelijk: 2,1).

Het gezinskarakter van Smallingerland is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Smallingerland is als volgt:

• 0-15 jaar: 15% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 12% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 23% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 27% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 22% (NL: 20,5%)

De leeftijdsopbouw qua 65-plussers van Smallingerland ligt rond het Nederlandse gemiddelde. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Smallingerland is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 25,7% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 45,9% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 28,4% (NL: 26,3%)

Het aandeel hoogopgeleiden in Smallingerland ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde lokale arbeidsmarkt.

Van de inwoners van Smallingerland heeft 86% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 5%, en met een herkomst buiten Europa 10%.

Smallingerland is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

In Smallingerland worden gemiddeld per jaar 2186 misdrijven geregistreerd, oftewel 38,6 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.

Smallingerland is iets veiliger dan de gemiddelde Nederlandse gemeente, met minder geregistreerde misdrijven per inwoner. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In gemeente Smallingerland worden gemiddeld per jaar 36 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 25 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 30 bedrijfsinbraken.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Smallingerland bedraagt 11,2, tegenover 15,6 landelijk.

In Smallingerland worden gemiddeld per jaar 1682 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 29,7 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 487 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 541 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 179 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Smallingerland bedraagt €28.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €35.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €36.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Smallingerland onder dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.

Smallingerland kan worden gekenmerkt als een gemeente met licht ondergemiddelde inkomens. Van de inwoners heeft 14% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 44% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Smallingerland bedraagt €120.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Smallingerland:

• Bijstand: 2,98% (NL: 2,23%)
• WW: 0,95% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 5,21% (NL: 4,28%)
• AOW: 20,17% (NL: 18,15%)

Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering in Smallingerland ligt duidelijk boven het landelijk gemiddelde.

Gemeente Smallingerland hanteert een OZB-tarief van 0,0971% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Smallingerland (WOZ €286.000) komt dat neer op ongeveer €278 per jaar aan onroerendezaakbelasting.

Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Smallingerland zit daarmee boven het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Smallingerland:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 72,3% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 37,4% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 49,6% (NL: 54,9%)
• Voldoet aan beweegrichtlijn: 48,9% (NL: 48,3%)

De gezondheidsbeleving in Smallingerland is vergelijkbaar met het Nederlands gemiddelde.

In Smallingerland voelt 45,9% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 12,9% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (27,6% in Smallingerland tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (14,4% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Smallingerland beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 89,8% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 87,7% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 87,2% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De tevredenheid van bewoners van Smallingerland over hun woonomgeving is vergelijkbaar met die in andere Nederlandse gemeenten.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was PVV de grootste partij in Smallingerland met 18,4% van de stemmen.

Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Smallingerland was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 56,0% rechts en voor 44,0% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

De politieke verhoudingen in Smallingerland liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Smallingerland voor 42,3% progressief (landelijk: 45,1%).

In Smallingerland stemde 23,3% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%. Religieus stemgedrag komt in Smallingerland duidelijk meer voor dan landelijk gemiddeld.

Verdeling per partij in Smallingerland:

• CDA: 15,9% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 4,9% (NL: 1,9%)
• SGP: 2,5% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Smallingerland bedraagt 1,4 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Smallingerland 7,9 supermarkten te bereiken.

Boodschappen doen is in Smallingerland comfortabel met de fiets te doen.

Vanuit een gemiddelde woning in Smallingerland liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 1,1 km
• Apotheek: 1,9 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 3,7 km
• Huisartsenpost: 3,7 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Smallingerland bedraagt 0,8 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Smallingerland 1,7 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 2,2 km. In Smallingerland zijn in totaal 4800 leerlingen in het primair onderwijs en 3230 in het voortgezet onderwijs.

Vanuit een gemiddelde woning in Smallingerland ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 2,3 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 18,6 km (landelijk: 5,29 km).

Voor treinreizigers in Smallingerland betekent dit dat het station op enige afstand ligt. Een auto of bus is meestal nodig om er te komen.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Smallingerland (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 1,4 km
• Basisschool: 0,8 km
• Huisarts: 1,1 km
• Apotheek: 1,9 km
• Bibliotheek: 3,0 km
• Restaurant: 1,1 km
• Zwembad: 3,5 km
• Bioscoop: 3,3 km
• Treinstation: 18,6 km
• Kerk: 0,9 km

Het voorzieningenniveau in Smallingerland is redelijk, met de meeste dagelijkse benodigdheden op acceptabele afstand.

Gemeente Smallingerland is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 16 wijken, met in totaal 61 buurten. De wijken zijn:

• Buitengebied Noord (5 buurten)
• Buitengebied Oost (3 buurten)
• Buitengebied West (8 buurten)
• Centrum (1 buurten)
• De Bouwen (4 buurten)
• De Drait (6 buurten)
• De Folgeren (6 buurten)
• De Haven (1 buurten)
• De Singels (4 buurten)
• De Swetten (3 buurten)
• De Trisken (3 buurten)
• De Venen (3 buurten)
• De Wiken (6 buurten)
• Drachten Oost (2 buurten)
• Drachtstervaart (2 buurten)
• Noord-Oost (4 buurten)

Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.

Of Smallingerland een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €286.000, 60% koopwoningen
• Veiligheid: 38,6 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 87,7%
• Inkomen: gemiddeld €28.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Smallingerland op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
• Gemeente Smallingerland: OZB-tarieven en lokale heffingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.