Over gemeente Scherpenzeel
Gemeente Scherpenzeel telt circa 10.343 inwoners en is een bovengemiddeld welvarende en vitale kleinere gemeente met een uitgesproken gezinskarakter. De bevolking is overwegend praktisch opgeleid. Er is sprake van een natuurlijke bevolkingsgroei en het aandeel inwoners met een Nederlandse herkomst ligt boven landelijk gemiddelde. Inwoners ervaren hun gezondheid duidelijk beter dan gemiddeld en de sociale cohesie is sterk, met veel vrijwilligers en mantelzorgers. De woonomgeving wordt door inwoners positiever beoordeeld dan in de meeste Nederlandse gemeenten.
Wonen en leefomgeving in Scherpenzeel
De woningmarkt in Scherpenzeel bestaat overwegend uit koopwoningen, overwegend eengezinswoningen. De gemiddelde woningwaarde ligt boven het landelijk gemiddelde. Inwoners profiteren van een uitstekend voorzieningenniveau, met dagelijkse benodigdheden op loop- of fietsafstand. Op het gebied van veiligheid scoort Scherpenzeel uitgesproken goed, met fors minder misdrijven dan landelijk.
Sociaaleconomisch en politiek profiel
Financieel gezien kent Scherpenzeel doorsnee inkomens, gecombineerd met een hoog mediaan vermogen en weinig huishoudens rond het sociaal minimum. Politiek gezien kleurt Scherpenzeel duidelijk rechts en duidelijk conservatief, met SGP als grootste partij bij de laatste Tweede Kamerverkiezingen, gecombineerd met een opvallend hoog aandeel religieus stemgedrag.
Kortom: Scherpenzeel is een stabiele en welvarende kleinere gemeente met een uitgesproken gezinskarakter.
Wijken en buurten in Scherpenzeel
Wijk 00
3 buurten
Wijk 00 is een matig stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Alle buurten in Wijk 00Veelgestelde vragen over Scherpenzeel
Antwoorden op de meest gestelde vragen over wonen, leven en verhuizen in gemeente Scherpenzeel. Alle cijfers zijn gebaseerd op de meest recente data van CBS, GGD, Politie en Kiesraad en worden periodiek geactualiseerd. Gebruik deze informatie om een goed beeld te krijgen van Scherpenzeel als woon- en vestigingsgemeente.
Gemeente Scherpenzeel telt 10343 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Scherpenzeel een kleinere gemeente in de provincie Gelderland.
De gemeente is opgebouwd uit 1 wijken en 3 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,06% van de Nederlandse bevolking.
De gemeente Scherpenzeel ligt in de provincie
Gelderland. De officiële
CBS-gemeentecode is GM0279. Deze code wordt
onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en
statistische rapportages.
De bevolkingsdichtheid van Scherpenzeel bedraagt 750 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².
Scherpenzeel is een matig stedelijke gemeente, met een mix van bebouwde kernen en open gebied. Voor veel dagelijkse voorzieningen is een korte verplaatsing nodig.
De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Scherpenzeel bedraagt €416.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.
Daarmee liggen woningprijzen in Scherpenzeel 10,1% boven het landelijk gemiddelde. Dat is een sterke indicator voor de aantrekkelijkheid van de gemeente op de woningmarkt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.
In Scherpenzeel is 73% van de woningen een koopwoning, en 27% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.
Scherpenzeel kent een uitgesproken eigenwoningmarkt. Wie hier een huurwoning zoekt, treft een relatief beperkt aanbod aan; voor kopers is er juist een breed aanbod.
De woningvoorraad in Scherpenzeel is als volgt opgebouwd:
- Tussenwoningen: 31%
- Hoekwoningen: 21%
- Twee-onder-één-kap: 16%
- Vrijstaande woningen: 15%
- Appartementen: 16%
Het totale aandeel eengezinswoningen in Scherpenzeel bedraagt 84% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Scherpenzeel terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.
De doorsnee woning in Scherpenzeel is gebouwd in 1979, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1967 en 2006, 80% tussen 1940 en 2019.
Daarmee is de doorsnee woning hier ongeveer even oud als in de rest van Nederland.
In Scherpenzeel heeft 43% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 8% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).
Scherpenzeel loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.
Een gemiddeld huishouden in Scherpenzeel verbruikt jaarlijks:
- Elektriciteit: 2810 kWh (landelijk: 2550 kWh)
- Aardgas: 900 m³ (landelijk: 800 m³)
- Teruglevering zonnepanelen: 1010 kWh
De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Scherpenzeel gemiddeld 1270 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 660 m³ verstoken.
In Scherpenzeel bestaat 38% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,4 personen (landelijk: 2,1).
Scherpenzeel heeft een uitgesproken gezinskarakter: er zijn beduidend meer huishoudens met kinderen dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente.
De leeftijdsverdeling van de inwoners van Scherpenzeel is als volgt:
- 0-15 jaar: 19% (NL: 15,2%)
- 15-25 jaar: 12% (NL: 12,3%)
- 25-45 jaar: 24% (NL: 25,6%)
- 45-65 jaar: 25% (NL: 26,6%)
- 65 jaar en ouder: 20% (NL: 20,5%)
De leeftijdsopbouw qua 65-plussers van Scherpenzeel ligt rond het Nederlandse gemiddelde. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.
Het opleidingsniveau in Scherpenzeel is als volgt verdeeld:
- Hoog (HBO/WO): 23,9% (NL: 32,5%)
- Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 46,5% (NL: 41,2%)
- Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 29,6% (NL: 26,3%)
Het aandeel hoogopgeleiden in Scherpenzeel ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde lokale arbeidsmarkt.
Van de inwoners van Scherpenzeel heeft 91% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 4%, en met een herkomst buiten Europa 6%.
Scherpenzeel is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.
In Scherpenzeel worden gemiddeld per jaar 176 misdrijven geregistreerd, oftewel 17,0 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.
Scherpenzeel is daarmee een aantoonbaar veilige gemeente: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.
In gemeente Scherpenzeel worden gemiddeld per jaar 11 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 3 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 1 bedrijfsinbraken.
Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Scherpenzeel bedraagt 4,4, tegenover 15,6 landelijk.
In Scherpenzeel worden gemiddeld per jaar 102 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 9,9 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:
- Jeugdoverlast: 28 meldingen per jaar
- Verwarde personen: 35 meldingen per jaar
- Alcohol/drugs: 7 meldingen per jaar
Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Scherpenzeel bedraagt €31.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €39.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €41.000.
Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Scherpenzeel rond dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.
Scherpenzeel kan worden gekenmerkt als een gemeente met een doorsnee inkomensniveau. Van de inwoners heeft 19% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 38% een laag inkomen.
Het mediaan vermogen per huishouden in Scherpenzeel bedraagt €273.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.
De uitkeringscijfers in Scherpenzeel:
- Bijstand: 0,87% (NL: 2,23%)
- WW: 0,58% (NL: 0,79%)
- Arbeidsongeschiktheid: 3,48% (NL: 4,28%)
- AOW: 18,27% (NL: 18,15%)
Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering ligt in Scherpenzeel beduidend onder het Nederlands gemiddelde, wat past bij het inkomens- en arbeidsmarktprofiel.
Gemeente Scherpenzeel hanteert een OZB-tarief van 0,0918% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Scherpenzeel (WOZ €416.000) komt dat neer op ongeveer €382 per jaar aan onroerendezaakbelasting.
Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Scherpenzeel zit daarmee onder het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.
De gezondheidsbeleving van inwoners van Scherpenzeel:
- (Zeer) goed ervaren gezondheid: 76,8% (NL: 72,8%)
- Eén of meer langdurige aandoeningen: 32,0% (NL: 34,9%)
- Wekelijks sportend: 51,8% (NL: 54,9%)
- Voldoet aan beweegrichtlijn: 45,9% (NL: 48,3%)
De zelfervaren gezondheid van inwoners van Scherpenzeel ligt boven het Nederlands gemiddelde.
In Scherpenzeel voelt 39,0% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 9,7% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.
Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (34,3% in Scherpenzeel tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (14,9% versus 13,7% landelijk).
De inwoners van Scherpenzeel beoordelen hun woonomgeving als volgt:
- 91,6% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
- 91,5% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
- 89,0% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)
De inwoners van Scherpenzeel beoordelen hun woonomgeving opvallend positief, duidelijk meer dan in de meeste Nederlandse gemeenten. Dat is een sterke graadmeter voor de leefbaarheid.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was SGP de grootste partij in Scherpenzeel met 21,0% van de stemmen.
Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.
Het stemgedrag in Scherpenzeel was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 64,5% rechts en voor 35,5% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.
Scherpenzeel stemt daarmee duidelijk rechtser dan het Nederlands gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Scherpenzeel voor 32,3% progressief (landelijk: 45,1%).
In Scherpenzeel stemde 39,6% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%. Het religieuze stemgedrag is in Scherpenzeel opvallend sterk vertegenwoordigd, wat wijst op een traditionele confessionele inslag.
Verdeling per partij in Scherpenzeel:
- CDA: 13,8% (NL: 11,8%)
- ChristenUnie: 4,8% (NL: 1,9%)
- SGP: 21,0% (NL: 2,3%)
De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Scherpenzeel bedraagt 0,9 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Scherpenzeel 2,5 supermarkten te bereiken.
Dagelijkse boodschappen doen vanuit Scherpenzeel is daarmee zeer eenvoudig: een supermarkt is doorgaans op loopafstand.
Vanuit een gemiddelde woning in Scherpenzeel liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:
- Huisartsenpraktijk: 1,0 km
- Apotheek: 1,0 km
- Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 9,5 km
- Huisartsenpost: 15,6 km
De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.
De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Scherpenzeel bedraagt 0,6 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Scherpenzeel 2,0 basisscholen bereikbaar.
Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 9,4 km. In Scherpenzeel zijn in totaal 1070 leerlingen in het primair onderwijs en 630 in het voortgezet onderwijs.
Vanuit een gemiddelde woning in Scherpenzeel ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 0,9 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 8,3 km (landelijk: 5,29 km).
Voor treinreizigers in Scherpenzeel betekent dit dat het station op enige afstand ligt. Een auto of bus is meestal nodig om er te komen.
Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Scherpenzeel (gemiddelde afstand):
- Supermarkt: 0,9 km
- Basisschool: 0,6 km
- Huisarts: 1,0 km
- Apotheek: 1,0 km
- Bibliotheek: 1,1 km
- Restaurant: 0,6 km
- Zwembad: 9,5 km
- Bioscoop: 10,8 km
- Treinstation: 8,3 km
- Kerk: 0,3 km
De dagelijkse voorzieningen (supermarkt, huisarts, basisschool) zijn in Scherpenzeel op korte afstand bereikbaar, wat de gemeente in de praktijk zeer toegankelijk maakt.
Gemeente Scherpenzeel is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 1 wijken, met in totaal 3 buurten. De wijken zijn:
- Wijk 00 (3 buurten)
Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.
Of Scherpenzeel een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:
- Woningmarkt: gemiddelde WOZ €416.000, 73% koopwoningen
- Veiligheid: 17,0 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
- Tevredenheid woonomgeving: 91,5%
- Inkomen: gemiddeld €31.000 per inwoner
De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.
Alle gegevens over Scherpenzeel op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:
- CBS: kerncijfers
- GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
- Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
- Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
- Gemeente Scherpenzeel: OZB-tarieven en lokale heffingen
De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.