Achtkarspelen

Gemeente Achtkarspelen telt 28226 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Achtkarspelen een middelgrote gemeente met een herkenbare eigen identiteit in de provincie Friesland.

De gemeente is opgebouwd uit 3 wijken en 24 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,16% van de Nederlandse bevolking.

De gemeente Achtkarspelen ligt in de provincie Friesland. De officiële CBS-gemeentecode is GM0059. Deze code wordt onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en statistische rapportages.

De bevolkingsdichtheid van Achtkarspelen bedraagt 276 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².

Achtkarspelen is een overwegend landelijke gemeente met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte, groen en rust, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Achtkarspelen bedraagt €271.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.

Daarmee liggen woningprijzen in Achtkarspelen 28,3% onder het landelijk gemiddelde, wat de gemeente relatief betaalbaar maakt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.

In Achtkarspelen is 64% van de woningen een koopwoning, en 36% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.

Achtkarspelen heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in Achtkarspelen is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 16%
• Hoekwoningen: 13%
• Twee-onder-één-kap: 16%
• Vrijstaande woningen: 42%
• Appartementen: 13%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Achtkarspelen bedraagt 87% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Achtkarspelen terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Achtkarspelen is gebouwd in 1973, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1961 en 1989, 80% tussen 1935 en 2004.

Daarmee is de doorsnee woning hier 4 jaar ouder dan in de rest van Nederland.

In Achtkarspelen heeft 43% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 4% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Achtkarspelen loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Achtkarspelen verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2690 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 1000 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 1120 kWh

De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Achtkarspelen gemiddeld 1210 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 700 m³ verstoken.

In Achtkarspelen bestaat 37% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,3 personen (landelijk: 2,1).

Achtkarspelen heeft een uitgesproken gezinskarakter: er zijn beduidend meer huishoudens met kinderen dan in een gemiddelde Nederlandse gemeente.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Achtkarspelen is als volgt:

• 0-15 jaar: 16% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 13% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 22% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 27% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 22% (NL: 20,5%)

De leeftijdsopbouw qua 65-plussers van Achtkarspelen ligt rond het Nederlandse gemiddelde. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Achtkarspelen is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 17,6% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 50,0% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 32,4% (NL: 26,3%)

Het aandeel hoogopgeleiden in Achtkarspelen ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde lokale arbeidsmarkt.

Van de inwoners van Achtkarspelen heeft 94% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 3%, en met een herkomst buiten Europa 3%.

Achtkarspelen is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

In Achtkarspelen worden gemiddeld per jaar 566 misdrijven geregistreerd, oftewel 20,0 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.

Achtkarspelen is daarmee een aantoonbaar veilige gemeente: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In gemeente Achtkarspelen worden gemiddeld per jaar 25 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 8 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 17 bedrijfsinbraken.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Achtkarspelen bedraagt 4,2, tegenover 15,6 landelijk.

In Achtkarspelen worden gemiddeld per jaar 583 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 20,7 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 124 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 197 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 50 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Achtkarspelen bedraagt €26.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €32.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €34.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Achtkarspelen onder dat van de doorsnee Nederlandse gemeente.

Achtkarspelen kan worden gekenmerkt als een gemeente met overwegend lagere inkomens. Van de inwoners heeft 11% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 46% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Achtkarspelen bedraagt €149.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Achtkarspelen:

• Bijstand: 2,02% (NL: 2,23%)
• WW: 0,78% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 4,75% (NL: 4,28%)
• AOW: 19,59% (NL: 18,15%)

Het uitkeringsbeeld in Achtkarspelen is grotendeels in lijn met het Nederlands gemiddelde.

Gemeente Achtkarspelen hanteert een OZB-tarief van 0,1253% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Achtkarspelen (WOZ €271.000) komt dat neer op ongeveer €340 per jaar aan onroerendezaakbelasting.

Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Achtkarspelen zit daarmee boven het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Achtkarspelen:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 73,8% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 35,1% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 44,7% (NL: 54,9%)
• Voldoet aan beweegrichtlijn: 45,6% (NL: 48,3%)

De gezondheidsbeleving in Achtkarspelen is vergelijkbaar met het Nederlands gemiddelde.

In Achtkarspelen voelt 44,2% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 11,2% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (32,8% in Achtkarspelen tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (14,0% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Achtkarspelen beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 90,5% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 89,6% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 88,9% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De tevredenheid van bewoners van Achtkarspelen over hun woonomgeving is vergelijkbaar met die in andere Nederlandse gemeenten.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was PVV de grootste partij in Achtkarspelen met 26,6% van de stemmen.

Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Achtkarspelen was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 62,8% rechts en voor 37,2% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

Achtkarspelen stemt daarmee duidelijk rechtser dan het Nederlands gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Achtkarspelen voor 32,7% progressief (landelijk: 45,1%).

In Achtkarspelen stemde 25,1% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%. Religieus stemgedrag komt in Achtkarspelen duidelijk meer voor dan landelijk gemiddeld.

Verdeling per partij in Achtkarspelen:

• CDA: 17,3% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 4,8% (NL: 1,9%)
• SGP: 3,1% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Achtkarspelen bedraagt 1,7 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Achtkarspelen 2,5 supermarkten te bereiken.

Boodschappen doen is in Achtkarspelen comfortabel met de fiets te doen.

Vanuit een gemiddelde woning in Achtkarspelen liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 1,6 km
• Apotheek: 1,8 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 15,6 km
• Huisartsenpost: 13,9 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Achtkarspelen bedraagt 0,7 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Achtkarspelen 1,5 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 3,5 km. In Achtkarspelen zijn in totaal 2470 leerlingen in het primair onderwijs en 1580 in het voortgezet onderwijs.

Vanuit een gemiddelde woning in Achtkarspelen ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 1,3 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 7,3 km (landelijk: 5,29 km).

Voor treinreizigers in Achtkarspelen betekent dit dat het station op enige afstand ligt. Een auto of bus is meestal nodig om er te komen.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Achtkarspelen (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 1,7 km
• Basisschool: 0,7 km
• Huisarts: 1,6 km
• Apotheek: 1,8 km
• Bibliotheek: 3,0 km
• Restaurant: 1,4 km
• Zwembad: 6,7 km
• Bioscoop: 14,7 km
• Treinstation: 7,3 km
• Kerk: 0,4 km

Het voorzieningenniveau in Achtkarspelen is redelijk, met de meeste dagelijkse benodigdheden op acceptabele afstand.

Gemeente Achtkarspelen is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 3 wijken, met in totaal 24 buurten. De wijken zijn:

• Wijk 00 Noord (10 buurten)
• Wijk 01 Centrum (6 buurten)
• Wijk 02 Zuid (8 buurten)

Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.

Of Achtkarspelen een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €271.000, 64% koopwoningen
• Veiligheid: 20,0 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 89,6%
• Inkomen: gemiddeld €26.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Achtkarspelen op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
• Gemeente Achtkarspelen: OZB-tarieven en lokale heffingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.