Waterland

Gemeente Waterland telt 17525 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Waterland een kleinere gemeente in de provincie Noord-Holland.

De gemeente is opgebouwd uit 6 wijken en 19 buurten volgens de officiële CBS-indeling. Het inwoneraantal komt overeen met 0,10% van de Nederlandse bevolking.

De gemeente Waterland ligt in de provincie Noord-Holland. De officiële CBS-gemeentecode is GM0852. Deze code wordt onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en statistische rapportages.

De bevolkingsdichtheid van Waterland bedraagt 337 inwoners per km². Het Nederlands gemiddelde ligt op 533 inwoners per km².

Waterland is een overwegend landelijke gemeente met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte, groen en rust, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Waterland bedraagt €467.000 (peiljaar 2024). Het landelijk gemiddelde ligt op €378.000.

Daarmee liggen woningprijzen in Waterland 23,5% boven het landelijk gemiddelde. Dat is een sterke indicator voor de aantrekkelijkheid van de gemeente op de woningmarkt. De WOZ-waarde verschilt per wijk en buurt. Wie geïnteresseerd is in de exacte cijfers per buurt, vindt die onderaan deze pagina via het buurtoverzicht.

In Waterland is 70% van de woningen een koopwoning, en 30% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%.

Waterland heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in Waterland is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 38%
• Hoekwoningen: 19%
• Twee-onder-één-kap: 11%
• Vrijstaande woningen: 16%
• Appartementen: 16%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Waterland bedraagt 84% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Waterland terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Waterland is gebouwd in 1974, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1961 en 1987, 80% tussen 1915 en 2012.

Daarmee is de doorsnee woning hier 3 jaar ouder dan in de rest van Nederland.

In Waterland heeft 35% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%. Daarnaast is 3% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Op het gebied van duurzaamheid ligt Waterland rond het Nederlands gemiddelde. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Waterland verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2690 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 970 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 760 kWh

De verschillen per woningtype zijn groot. Vrijstaande woningen verbruiken in Waterland gemiddeld 1400 m³ gas, terwijl appartementen gemiddeld 600 m³ verstoken.

In Waterland bestaat 35% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,2 personen (landelijk: 2,1).

Het gezinskarakter van Waterland is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Waterland is als volgt:

• 0-15 jaar: 15% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 11% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 19% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 29% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 26% (NL: 20,5%)

Het aandeel ouderen in Waterland ligt boven het landelijk gemiddelde. Vergrijzing is daarmee in deze gemeente een relevant beleidsthema. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van een gemeente, van de behoefte aan kinderopvang en scholen tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Waterland is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 37,5% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 37,5% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 25,0% (NL: 26,3%)

Het opleidingsniveau in Waterland is in lijn met het Nederlandse gemiddelde.

Van de inwoners van Waterland heeft 83% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 8%, en met een herkomst buiten Europa 10%.

Waterland is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

In Waterland worden gemiddeld per jaar 429 misdrijven geregistreerd, oftewel 24,5 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners.

Waterland is daarmee een aantoonbaar veilige gemeente: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In gemeente Waterland worden gemiddeld per jaar 19 woninginbraken geregistreerd door de politie. Daarnaast worden er 7 inbraken in box, garage of schuur gemeld en 4 bedrijfsinbraken.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Waterland bedraagt 5,5, tegenover 15,6 landelijk.

In Waterland worden gemiddeld per jaar 183 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 10,5 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 47 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 80 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 13 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Waterland bedraagt €37.000 per jaar (landelijk: €33.000). Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger ligt op €44.000. Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €50.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Waterland boven dat van de doorsnee Nederlandse gemeente. Een hoger inkomen per ontvanger gaat doorgaans samen met het opleidingsniveau en de samenstelling van de werkgelegenheid in de regio.

Waterland kan worden gekenmerkt als een bovengemiddeld welvarende gemeente. Van de inwoners heeft 24% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 37% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Waterland bedraagt €290.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Waterland:

• Bijstand: 1,20% (NL: 2,23%)
• WW: 0,74% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 3,25% (NL: 4,28%)
• AOW: 23,79% (NL: 18,15%)

Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering ligt in Waterland beduidend onder het Nederlands gemiddelde, wat past bij het inkomens- en arbeidsmarktprofiel.

Gemeente Waterland hanteert een OZB-tarief van 0,0894% van de WOZ-waarde voor woningen. Voor een gemiddelde woning in Waterland (WOZ €467.000) komt dat neer op ongeveer €417 per jaar aan onroerendezaakbelasting.

Het landelijk gemiddelde OZB-tarief ligt op 0,0961%. Waterland zit daarmee onder het Nederlands gemiddelde. De OZB is samen met de afvalstoffenheffing en rioolheffing een van de belangrijkste gemeentelijke woonlasten voor inwoners.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Waterland:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 74,8% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 34,5% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 59,7% (NL: 54,9%)
• Voldoet aan beweegrichtlijn: 49,1% (NL: 48,3%)

De gezondheidsbeleving in Waterland is vergelijkbaar met het Nederlands gemiddelde.

In Waterland voelt 42,0% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 10,4% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een gemeente. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (28,8% in Waterland tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (15,2% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Waterland beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 91,5% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 90,9% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 88,5% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De tevredenheid van bewoners van Waterland over hun woonomgeving is vergelijkbaar met die in andere Nederlandse gemeenten.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was D66 de grootste partij in Waterland met 17,8% van de stemmen.

Het stemgedrag van een gemeente weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en economische structuur spelen een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Waterland was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 55,5% rechts en voor 44,5% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

De politieke verhoudingen in Waterland liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Waterland voor 46,4% progressief (landelijk: 45,1%).

In Waterland stemde 11,3% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.

Verdeling per partij in Waterland:

• CDA: 10,3% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 0,8% (NL: 1,9%)
• SGP: 0,2% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Waterland bedraagt 2,1 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Waterland 1,2 supermarkten te bereiken.

Voor de wekelijkse boodschappen is in Waterland doorgaans een auto of e-bike handig.

Vanuit een gemiddelde woning in Waterland liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 1,1 km
• Apotheek: 2,2 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 7,2 km
• Huisartsenpost: 9,7 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een gemeente.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Waterland bedraagt 0,8 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Waterland 1,6 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 3,2 km. In Waterland zijn in totaal 1480 leerlingen in het primair onderwijs en 1080 in het voortgezet onderwijs.

Vanuit een gemiddelde woning in Waterland ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 0,8 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 11,1 km (landelijk: 5,29 km).

Voor treinreizigers in Waterland betekent dit dat het station op enige afstand ligt. Een auto of bus is meestal nodig om er te komen.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Waterland (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 2,1 km
• Basisschool: 0,8 km
• Huisarts: 1,1 km
• Apotheek: 2,2 km
• Bibliotheek: 1,2 km
• Restaurant: 0,9 km
• Zwembad: 3,3 km
• Bioscoop: 10,0 km
• Treinstation: 11,1 km
• Kerk: 0,5 km

Het voorzieningenniveau in Waterland is redelijk, met de meeste dagelijkse benodigdheden op acceptabele afstand.

Gemeente Waterland is volgens de officiële CBS-indeling opgedeeld in 6 wijken, met in totaal 19 buurten. De wijken zijn:

• Wijk 00 Monnickendam (10 buurten)
• Wijk 01 Katwoude (1 buurten)
• Wijk 02 Marken (2 buurten)
• Wijk 03 Broek in Waterland (3 buurten)
• Wijk 04 Ilpendam (2 buurten)
• Wijk 05 Watergang (1 buurten)

Per wijk kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een wijk om de specifieke statistieken te bekijken.

Of Waterland een goede gemeente is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €467.000, 70% koopwoningen
• Veiligheid: 24,5 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 90,9%
• Inkomen: gemiddeld €37.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de gemeentecijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Waterland op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
• Gemeente Waterland: OZB-tarieven en lokale heffingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.