t Zand

De wijk t Zand in Schagen telt 2630 inwoners (bron: CBS). Daarmee is t Zand qua omvang een middelgrote wijk.

De wijk telt 5 buurten volgens de officiële CBS-indeling en maakt deel uit van de gemeente Schagen, die in totaal 47744 inwoners heeft. Het aandeel van t Zand binnen de gemeente komt daarmee op 5,5% van de totale bevolking.

De wijk t Zand ligt in de gemeente Schagen. Dit is de officiële indeling die het CBS hanteert voor statistische rapportages over Nederlandse wijken en buurten.

De officiële CBS-wijkcode van t Zand is WK044113 en de gemeentecode van Schagen is GM0441. Deze codes worden onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en het opvragen van wijk- en buurtstatistieken.

De bevolkingsdichtheid van t Zand in Schagen bedraagt 184 inwoners per km². Ter vergelijking: het landelijk gemiddelde is 533 inwoners per km², en in de gemeente Schagen als geheel wonen gemiddeld 284 inwoners per km².

t Zand is een overwegend landelijke wijk met een lage bevolkingsdichtheid. Dat betekent veel ruimte en rust rond de woningen, maar ook grotere afstanden tot sommige voorzieningen.

In t Zand bestaat 40% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,4 personen (landelijk: 2,1).

t Zand heeft een uitgesproken gezinskarakter: er zijn beduidend meer huishoudens met kinderen dan in een gemiddelde Nederlandse wijk.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van t Zand (Schagen) is als volgt:

• 0-15 jaar: 17% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 12% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 25% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 24% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 22% (NL: 20,5%)

De leeftijdsopbouw qua 65-plussers van t Zand ligt rond het Nederlandse gemiddelde. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van t Zand, van de behoefte aan scholen en kinderopvang tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in t Zand is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 23,9% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 50,7% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 25,4% (NL: 26,3%)

Het aandeel hoogopgeleiden in t Zand ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde arbeidsmarkt in de regio.

Van de inwoners van t Zand heeft 89% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 4%, en met een herkomst buiten Europa 7%.

t Zand is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in t Zand bedraagt €328.000 (peiljaar 2024). Hieronder de vergelijking met de omliggende gebieden:

• Wijk t Zand: €328.000
• Gemeente Schagen: €356.000
• Nederland: €378.000

Daarmee liggen de woningprijzen in t Zand 13,2% onder het landelijk gemiddelde, wat de wijk relatief betaalbaar maakt en met name voor starters en doorstromers interessant kan zijn. De WOZ-waarde verschilt per buurt binnen de wijk; de exacte cijfers per buurt vind je via het buurtoverzicht onderaan deze pagina.

In t Zand is 68% van de woningen een koopwoning, en 32% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%, in de gemeente Schagen op 70,0%.

t Zand heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in t Zand (Schagen) is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 27%
• Hoekwoningen: 17%
• Twee-onder-één-kap: 10%
• Vrijstaande woningen: 31%
• Appartementen: 15%

Het totale aandeel eengezinswoningen in t Zand bedraagt 85% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in t Zand terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in t Zand is gebouwd in 1975, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1965 en 2011, 80% tussen 1930 en 2023.

Daarmee is de doorsnee woning hier ongeveer even oud als in de rest van Nederland.

In t Zand heeft 53% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%, in de gemeente Schagen 48,0%. Daarnaast is 12% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

t Zand loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse wijk. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in t Zand (Schagen) verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2870 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 860 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 1330 kWh

Deze cijfers geven een indicatie van de te verwachten energielasten bij een verhuizing naar t Zand, al lopen de verschillen tussen woningen flink op, afhankelijk van isolatie, woningtype en huishoudsamenstelling.

In t Zand worden gemiddeld per jaar 80 misdrijven geregistreerd, oftewel 30,4 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners, in de gemeente Schagen op 34,4.

t Zand geldt daarmee als een aantoonbaar veilige wijk: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In t Zand worden gemiddeld per jaar 2 woninginbraken geregistreerd door de politie. In de hele gemeente Schagen zijn dat er 47 per jaar.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in t Zand bedraagt 5,1, tegenover 15,6 landelijk. Eenvoudige preventieve maatregelen zoals goed hang- en sluitwerk en buitenverlichting verkleinen het risico aanzienlijk.

In t Zand worden gemiddeld per jaar 20 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 7,7 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 2 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 9 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 3 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in t Zand bedraagt €29.000 per jaar (landelijk: €33.000, gemeente Schagen: €32.000). Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €38.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in t Zand onder dat van de doorsnee Nederlandse wijk, wat de wijk vaak een toegankelijker karakter geeft qua woonkosten.

t Zand kan worden gekenmerkt als een wijk met licht ondergemiddelde inkomens. Van de inwoners heeft 16% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 42% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in t Zand bedraagt €200.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in t Zand:

• Bijstand: 1,14% (NL: 2,23%)
• WW: 0,38% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 3,04% (NL: 4,28%)
• AOW: 20,15% (NL: 18,15%)

Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering ligt in t Zand onder het Nederlands gemiddelde, wat past bij het inkomens- en arbeidsmarktprofiel.

De gezondheidsbeleving van inwoners van t Zand:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 76,0% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 32,4% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 52,9% (NL: 54,9%)

De zelfervaren gezondheid van inwoners van t Zand ligt boven het Nederlands gemiddelde.

In t Zand voelt 41,7% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 10,8% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een wijk. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (29,8% in t Zand tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (12,8% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van t Zand beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 92,0% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 91,1% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 87,3% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De inwoners van t Zand beoordelen hun woonomgeving opvallend positief, duidelijk meer dan in de meeste Nederlandse wijken. Dat is een sterke graadmeter voor de leefbaarheid.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was VVD de grootste partij in t Zand met 19,6% van de stemmen. In de gemeente Schagen als geheel was VVD de grootste partij.

Het stemgedrag van een wijk weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en woningvoorraad spelen hierin een belangrijke rol.

Het stemgedrag in t Zand was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 67,5% rechts en voor 32,5% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

t Zand stemt daarmee duidelijk rechtser dan het Nederlands gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in t Zand voor 33,3% progressief (landelijk: 45,1%).

In t Zand stemde 14,7% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.

Verdeling per partij in t Zand:

• CDA: 14,0% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 0,5% (NL: 1,9%)
• SGP: 0,2% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in t Zand bedraagt 0,7 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in t Zand 1,0 supermarkten te bereiken.

Dagelijkse boodschappen doen is in t Zand daarmee zeer eenvoudig: een supermarkt is doorgaans op loopafstand.

Vanuit een gemiddelde woning in t Zand liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 0,7 km
• Apotheek: 0,7 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 8,1 km
• Huisartsenpost: 8,1 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een wijk.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in t Zand bedraagt 0,8 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in t Zand 1,5 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 7,5 km. De afstand tot scholen is voor gezinnen met kinderen een belangrijke factor bij de keuze voor een woning in t Zand.

Vanuit een gemiddelde woning in t Zand ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 0,9 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 6,9 km (landelijk: 5,29 km).

t Zand is redelijk bereikbaar met het openbaar vervoer.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in t Zand (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 0,7 km
• Basisschool: 0,8 km
• Huisarts: 0,7 km
• Apotheek: 0,7 km
• Bibliotheek: 0,9 km
• Restaurant: 0,6 km
• Treinstation: 6,9 km

De dagelijkse voorzieningen (supermarkt, huisarts, basisschool) zijn in t Zand op korte afstand bereikbaar, wat de wijk in de praktijk zeer toegankelijk maakt.

De wijk t Zand bestaat volgens de officiële CBS-indeling uit 5 buurten. De buurten zijn:

• Buitengebied 't Zand-Oost
• Buitengebied 't Zand-West
• Kolksluis
• t Zand-Noordoost
• t Zand-West- en -Zuid

Per buurt kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een buurt voor de specifieke statistieken.

Of t Zand een goede wijk is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €328.000, 68% koopwoningen
• Veiligheid: 30,4 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 91,1%
• Inkomen: gemiddeld €29.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de wijkcijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over t Zand op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.