Over De Bouwen in Smallingerland
De Bouwen is een minder welvarende wijk met sociale uitdagingen en een vergrijsd profiel. De bevolking is er overwegend praktisch opgeleid. De wijk kent een natuurlijke krimp: er overlijden jaarlijks meer inwoners dan er geboren worden. De inwoners ervaren hun gezondheid duidelijk minder goed dan gemiddeld. De sociale samenhang is minder uitgesproken, met relatief weinig vrijwilligers en mantelzorgers. Inwoners zijn minder tevreden over hun woonomgeving dan elders in de gemeente.
Wonen en leefomgeving
De wijk kenmerkt zich door een stedelijke dichtheid met overwegend huurwoningen, en een oudere woningvoorraad (vooral van vóór 2000). De woningwaarde ligt onder het landelijk gemiddelde. Inwoners profiteren van een ruim voorzieningenaanbod, met dagelijkse benodigdheden op loop- of fietsafstand. Op het gebied van veiligheid kent de wijk duidelijke uitdagingen, met meer misdrijven dan landelijk en relatief veel overlast.
Sociaaleconomisch en politiek
Financieel gezien kent De Bouwen licht ondergemiddelde inkomens, gecombineerd met een laag mediaan vermogen. Politiek gezien kleurt de wijk op de links-rechts-as centraal en iets conservatief met PVV als grootste partij, gecombineerd met een opvallend hoog aandeel religieuze kiezers.
Kortom: een wijk met sociaaleconomische uitdagingen, een vergrijsd profiel en een uitgesproken huurmarkt.
Buurten in De Bouwen
De Bouwen noord
650 inwoners
De Bouwen noord is een middelgrote, stedelijke buurt. Het woningaanbod bestaat vooral uit compacte woningen, in een relatief betaalbaar segment. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand. Wel worden er meer misdrijven geregistreerd dan in de meeste Nederlandse buurten.
De Bouwen oost
1.340 inwoners
De Bouwen oost is een middelgrote, stedelijke buurt waar veel gezinnen wonen. Het woningaanbod bestaat vooral uit compacte huurwoningen, in een relatief betaalbaar segment. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand.
De Bouwen west
720 inwoners
De Bouwen west is een middelgrote, stedelijke buurt met relatief veel oudere bewoners. Het woningaanbod bestaat vooral uit compacte huurwoningen, vrijwel allemaal appartementen. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand.
De Bouwen zuid
650 inwoners
De Bouwen zuid is een middelgrote buurt met relatief veel oudere bewoners. Het woningaanbod bestaat vooral uit compacte huurwoningen, vrijwel allemaal appartementen. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand.
Andere wijken in Smallingerland
Buitengebied Noord
5 buurten
Buitengebied Noord is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Buitengebied Oost
3 buurten
Buitengebied Oost is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Buitengebied West
8 buurten
Buitengebied West is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Centrum
1 buurt
Centrum is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad heeft een stedelijk appartementenprofiel in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Drait
6 buurten
De Drait is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Folgeren
6 buurten
De Folgeren is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Haven
1 buurt
De Haven is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Singels
4 buurten
De Singels is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Swetten
3 buurten
De Swetten is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Trisken
3 buurten
De Trisken is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Venen
3 buurten
De Venen is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Wiken
6 buurten
De Wiken is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Drachten Oost
2 buurten
Drachten Oost is een landelijke wijk met een uitgesproken gezinskarakter. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een uitgesproken eigenwoningmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Drachtstervaart
2 buurten
Drachtstervaart is een stedelijke wijk met een uitgesproken gezinskarakter. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een uitgesproken eigenwoningmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Noord-Oost
4 buurten
Noord-Oost is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Postcodes in De Bouwen
Veelgestelde vragen over De Bouwen
Antwoorden op de meest gestelde vragen over wonen, leven en verhuizen in de wijk De Bouwen in Smallingerland. Alle cijfers zijn gebaseerd op de meest recente data van CBS, GGD, Politie en Kiesraad en worden periodiek geactualiseerd. Gebruik deze informatie om een goed beeld te krijgen van De Bouwen als woonwijk.
De wijk De Bouwen in Smallingerland telt 3355 inwoners (bron: CBS). Daarmee is De Bouwen qua omvang een middelgrote wijk.
De wijk telt 4 buurten volgens de officiële CBS-indeling en maakt deel uit van de gemeente Smallingerland, die in totaal 56661 inwoners heeft. Het aandeel van De Bouwen binnen de gemeente komt daarmee op 5,9% van de totale bevolking.
De wijk De Bouwen ligt in de gemeente Smallingerland. Dit is de officiële indeling die het CBS hanteert voor statistische rapportages over Nederlandse wijken en buurten.
De officiële CBS-wijkcode van De Bouwen is
WK009009 en de gemeentecode van Smallingerland is
GM0090. Deze codes worden onder andere
gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en het opvragen van
wijk- en buurtstatistieken.
De bevolkingsdichtheid van De Bouwen in Smallingerland bedraagt 3956 inwoners per km². Ter vergelijking: het landelijk gemiddelde is 533 inwoners per km², en in de gemeente Smallingerland als geheel wonen gemiddeld 484 inwoners per km².
De Bouwen is daarmee een uitgesproken stedelijke wijk met een hoge bevolkingsdichtheid. Dat hangt samen met veel gestapelde bouw, korte afstanden tot voorzieningen en een levendig straatbeeld.
In De Bouwen bestaat 21% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 1,8 personen (landelijk: 2,1).
In De Bouwen wonen relatief weinig huishoudens met kinderen. De wijk trekt vaker singles, stellen of ouderen aan.
De leeftijdsverdeling van de inwoners van De Bouwen (Smallingerland) is als volgt:
- 0-15 jaar: 13% (NL: 15,2%)
- 15-25 jaar: 8% (NL: 12,3%)
- 25-45 jaar: 22% (NL: 25,6%)
- 45-65 jaar: 21% (NL: 26,6%)
- 65 jaar en ouder: 36% (NL: 20,5%)
Het aandeel ouderen in De Bouwen ligt boven het landelijk gemiddelde, wat de wijk vaak een rustig karakter geeft en zorgt voor een specifieke vraag naar zorg- en gemaksvoorzieningen. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van De Bouwen, van de behoefte aan scholen en kinderopvang tot zorg en levensloopbestendige woningen.
Het opleidingsniveau in De Bouwen is als volgt verdeeld:
- Hoog (HBO/WO): 24,7% (NL: 32,5%)
- Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 45,2% (NL: 41,2%)
- Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 30,1% (NL: 26,3%)
Het aandeel hoogopgeleiden in De Bouwen ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde arbeidsmarkt in de regio.
Van de inwoners van De Bouwen heeft 85% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 4%, en met een herkomst buiten Europa 11%.
De Bouwen is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.
De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in De Bouwen bedraagt €188.000 (peiljaar 2024). Hieronder de vergelijking met de omliggende gebieden:
- Wijk De Bouwen: €188.000
- Gemeente Smallingerland: €286.000
- Nederland: €378.000
Daarmee liggen de woningprijzen in De Bouwen 50,3% onder het landelijk gemiddelde, wat de wijk relatief betaalbaar maakt en met name voor starters en doorstromers interessant kan zijn. De WOZ-waarde verschilt per buurt binnen de wijk; de exacte cijfers per buurt vind je via het buurtoverzicht onderaan deze pagina.
In De Bouwen is 28% van de woningen een koopwoning, en 72% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%, in de gemeente Smallingerland op 60,0%.
In De Bouwen is een fors deel van de woningvoorraad huur. Dat hangt vaak samen met een groter aandeel sociale huur, en maakt de wijk toegankelijk voor verschillende inkomensgroepen.
De woningvoorraad in De Bouwen (Smallingerland) is als volgt opgebouwd:
- Tussenwoningen: 23%
- Hoekwoningen: 10%
- Twee-onder-één-kap: 7%
- Vrijstaande woningen: 6%
- Appartementen: 54%
Het totale aandeel eengezinswoningen in De Bouwen bedraagt 46% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in De Bouwen terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.
De doorsnee woning in De Bouwen is gebouwd in 1972, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1964 en 1995, 80% tussen 1956 en 2015.
Daarmee is de doorsnee woning hier 5 jaar ouder dan in de rest van Nederland.
In De Bouwen heeft 27% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%, in de gemeente Smallingerland 45,0%. Daarnaast is 3% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).
Op het gebied van zelfopgewekte zonne-energie loopt De Bouwen achter op het landelijk gemiddelde. Er is hier nog ruimte voor verdere verduurzaming. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.
Een gemiddeld huishouden in De Bouwen (Smallingerland) verbruikt jaarlijks:
- Elektriciteit: 1850 kWh (landelijk: 2550 kWh)
- Aardgas: 730 m³ (landelijk: 800 m³)
- Teruglevering zonnepanelen: 490 kWh
Deze cijfers geven een indicatie van de te verwachten energielasten bij een verhuizing naar De Bouwen, al lopen de verschillen tussen woningen flink op, afhankelijk van isolatie, woningtype en huishoudsamenstelling.
In De Bouwen worden gemiddeld per jaar 181 misdrijven geregistreerd, oftewel 54,0 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners, in de gemeente Smallingerland op 38,6.
De criminaliteitscijfers in De Bouwen liggen duidelijk boven het landelijk gemiddelde. Het type criminaliteit en de beleving verschillen wel sterk per buurt. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.
In De Bouwen worden gemiddeld per jaar 4 woninginbraken geregistreerd door de politie. In de hele gemeente Smallingerland zijn dat er 36 per jaar.
Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in De Bouwen bedraagt 16,1, tegenover 15,6 landelijk. Eenvoudige preventieve maatregelen zoals goed hang- en sluitwerk en buitenverlichting verkleinen het risico aanzienlijk.
In De Bouwen worden gemiddeld per jaar 167 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 49,8 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:
- Jeugdoverlast: 28 meldingen per jaar
- Verwarde personen: 65 meldingen per jaar
- Alcohol/drugs: 24 meldingen per jaar
Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in De Bouwen bedraagt €28.000 per jaar (landelijk: €33.000, gemeente Smallingerland: €28.000). Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €35.000.
Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in De Bouwen onder dat van de doorsnee Nederlandse wijk, wat de wijk vaak een toegankelijker karakter geeft qua woonkosten.
De Bouwen kan worden gekenmerkt als een wijk met licht ondergemiddelde inkomens. Van de inwoners heeft 6% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 55% een laag inkomen.
Het mediaan vermogen per huishouden in De Bouwen bedraagt €23.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.
De uitkeringscijfers in De Bouwen:
- Bijstand: 4,47% (NL: 2,23%)
- WW: 1,19% (NL: 0,79%)
- Arbeidsongeschiktheid: 8,05% (NL: 4,28%)
- AOW: 33,98% (NL: 18,15%)
Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering in De Bouwen ligt boven het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met de samenstelling van de woningvoorraad.
De gezondheidsbeleving van inwoners van De Bouwen:
- (Zeer) goed ervaren gezondheid: 61,8% (NL: 72,8%)
- Eén of meer langdurige aandoeningen: 44,6% (NL: 34,9%)
- Wekelijks sportend: 39,1% (NL: 54,9%)
De zelfervaren gezondheid ligt onder het Nederlands gemiddelde.
In De Bouwen voelt 52,1% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 16,5% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.
Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een wijk. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (21,7% in De Bouwen tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (13,3% versus 13,7% landelijk).
De inwoners van De Bouwen beoordelen hun woonomgeving als volgt:
- 87,3% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
- 84,1% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
- 81,8% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)
De tevredenheid van bewoners van De Bouwen over hun woonomgeving is vergelijkbaar met die in andere Nederlandse wijken.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was PVV de grootste partij in De Bouwen met 20,6% van de stemmen. In de gemeente Smallingerland als geheel was PVV de grootste partij.
Het stemgedrag van een wijk weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en woningvoorraad spelen hierin een belangrijke rol.
Het stemgedrag in De Bouwen was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 56,4% rechts en voor 43,6% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.
De politieke verhoudingen in De Bouwen liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in De Bouwen voor 40,6% progressief (landelijk: 45,1%).
In De Bouwen stemde 27,6% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%. Religieus stemgedrag is in De Bouwen opvallend sterk vertegenwoordigd, wat wijst op een traditionele confessionele inslag.
Verdeling per partij in De Bouwen:
- CDA: 19,5% (NL: 11,8%)
- ChristenUnie: 4,7% (NL: 1,9%)
- SGP: 3,4% (NL: 2,3%)
De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in De Bouwen bedraagt 0,6 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in De Bouwen 7,9 supermarkten te bereiken.
Dagelijkse boodschappen doen is in De Bouwen daarmee zeer eenvoudig: een supermarkt is doorgaans op loopafstand.
Vanuit een gemiddelde woning in De Bouwen liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:
- Huisartsenpraktijk: 0,6 km
- Apotheek: 1,9 km
- Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 3,7 km
- Huisartsenpost: 3,7 km
De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een wijk.
De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in De Bouwen bedraagt 0,5 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in De Bouwen 1,7 basisscholen bereikbaar.
Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 2,2 km. De afstand tot scholen is voor gezinnen met kinderen een belangrijke factor bij de keuze voor een woning in De Bouwen.
Vanuit een gemiddelde woning in De Bouwen ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 2,3 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 18,6 km (landelijk: 5,29 km).
Voor treinreizigers in De Bouwen ligt het station op enige afstand; een auto of bus is meestal nodig om er te komen.
Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in De Bouwen (gemiddelde afstand):
- Supermarkt: 0,6 km
- Basisschool: 0,5 km
- Huisarts: 0,6 km
- Apotheek: 1,9 km
- Bibliotheek: 3,0 km
- Restaurant: 1,1 km
- Treinstation: 18,6 km
De dagelijkse voorzieningen (supermarkt, huisarts, basisschool) zijn in De Bouwen op korte afstand bereikbaar, wat de wijk in de praktijk zeer toegankelijk maakt.
De wijk De Bouwen bestaat volgens de officiële CBS-indeling uit 4 buurten. De buurten zijn:
Per buurt kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een buurt voor de specifieke statistieken.
Of De Bouwen een goede wijk is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:
- Woningmarkt: gemiddelde WOZ €188.000, 28% koopwoningen
- Veiligheid: 54,0 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
- Tevredenheid woonomgeving: 84,1%
- Inkomen: gemiddeld €28.000 per inwoner
De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de wijkcijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.
Alle gegevens over De Bouwen op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:
- CBS: kerncijfers
- GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
- Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
- Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.