Over De Wiken in Smallingerland
De Wiken is een minder welvarende wijk met sociale uitdagingen en veel alleenstaanden. Het opleidingsniveau ligt er rond het gemiddelde. De wijk kent een natuurlijke krimp: er overlijden jaarlijks meer inwoners dan er geboren worden. De inwoners ervaren hun gezondheid duidelijk minder goed dan gemiddeld en kennen meer eenzaamheid. De sociale samenhang is minder uitgesproken, met relatief weinig vrijwilligers en mantelzorgers. Inwoners zijn minder tevreden over hun woonomgeving dan elders in de gemeente.
Wonen en leefomgeving
De wijk kenmerkt zich door een stedelijke dichtheid met een mix van koop- en huurwoningen, overwegend eengezinswoningen, en een oudere woningvoorraad (vooral van vóór 2000). De woningwaarde ligt onder het landelijk gemiddelde. Inwoners profiteren van een ruim voorzieningenaanbod, met dagelijkse benodigdheden op loop- of fietsafstand. Op het gebied van veiligheid scoort de wijk iets onder het landelijk gemiddelde.
Sociaaleconomisch en politiek
Financieel gezien kent De Wiken licht ondergemiddelde inkomens, gecombineerd met een laag mediaan vermogen. Politiek gezien kleurt de wijk op de links-rechts-as centraal en duidelijk conservatief met PVV als grootste partij.
Kortom: een wijk met sociaaleconomische uitdagingen, veel alleenstaanden.
Buurten in De Wiken
De Wiken centrum
1.520 inwoners
De Wiken centrum is een grote buurt met veel alleenstaanden. Het woningaanbod bestaat vooral uit compacte huurwoningen, veelal appartementen. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand.
De Wiken noord
280 inwoners
De Wiken noord is een middelgrote buurt. Het woningaanbod bestaat vooral uit koopwoningen, vrijwel allemaal eengezinswoningen. De buurt behoort tot de veiligste buurten van Nederland en heeft de dagelijkse voorzieningen dichtbij.
De Wiken noordoost
930 inwoners
De Wiken noordoost is een middelgrote buurt waar veel gezinnen wonen. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand.
De Wiken oost
1.155 inwoners
De Wiken oost is een middelgrote buurt met veel alleenstaanden. Het woningaanbod bestaat vooral uit appartementen, in een relatief betaalbaar segment. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen dichtbij.
De Wiken west
685 inwoners
De Wiken west is een middelgrote, stedelijke buurt waar veel gezinnen wonen. Het woningaanbod bestaat vooral uit huurwoningen, vrijwel allemaal eengezinswoningen. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand.
De Wiken zuid
1.030 inwoners
De Wiken zuid is een middelgrote, stedelijke buurt waar veel gezinnen wonen. Het woningaanbod bestaat vooral uit eengezinswoningen, in een relatief betaalbaar segment. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand.
Andere wijken in Smallingerland
Buitengebied Noord
5 buurten
Buitengebied Noord is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Buitengebied Oost
3 buurten
Buitengebied Oost is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Buitengebied West
8 buurten
Buitengebied West is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Centrum
1 buurt
Centrum is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad heeft een stedelijk appartementenprofiel in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Bouwen
4 buurten
De Bouwen is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Drait
6 buurten
De Drait is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Folgeren
6 buurten
De Folgeren is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Haven
1 buurt
De Haven is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Singels
4 buurten
De Singels is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Swetten
3 buurten
De Swetten is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Trisken
3 buurten
De Trisken is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Venen
3 buurten
De Venen is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Drachten Oost
2 buurten
Drachten Oost is een landelijke wijk met een uitgesproken gezinskarakter. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een uitgesproken eigenwoningmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Drachtstervaart
2 buurten
Drachtstervaart is een stedelijke wijk met een uitgesproken gezinskarakter. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een uitgesproken eigenwoningmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Noord-Oost
4 buurten
Noord-Oost is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Postcodes in De Wiken
Veelgestelde vragen over De Wiken
Antwoorden op de meest gestelde vragen over wonen, leven en verhuizen in de wijk De Wiken in Smallingerland. Alle cijfers zijn gebaseerd op de meest recente data van CBS, GGD, Politie en Kiesraad en worden periodiek geactualiseerd. Gebruik deze informatie om een goed beeld te krijgen van De Wiken als woonwijk.
De wijk De Wiken in Smallingerland telt 5600 inwoners (bron: CBS). Daarmee is De Wiken qua omvang een grote wijk.
De wijk telt 6 buurten volgens de officiële CBS-indeling en maakt deel uit van de gemeente Smallingerland, die in totaal 56661 inwoners heeft. Het aandeel van De Wiken binnen de gemeente komt daarmee op 9,9% van de totale bevolking.
De wijk De Wiken ligt in de gemeente Smallingerland. Dit is de officiële indeling die het CBS hanteert voor statistische rapportages over Nederlandse wijken en buurten.
De officiële CBS-wijkcode van De Wiken is
WK009002 en de gemeentecode van Smallingerland is
GM0090. Deze codes worden onder andere
gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en het opvragen van
wijk- en buurtstatistieken.
De bevolkingsdichtheid van De Wiken in Smallingerland bedraagt 3237 inwoners per km². Ter vergelijking: het landelijk gemiddelde is 533 inwoners per km², en in de gemeente Smallingerland als geheel wonen gemiddeld 484 inwoners per km².
De Wiken is daarmee een uitgesproken stedelijke wijk met een hoge bevolkingsdichtheid. Dat hangt samen met veel gestapelde bouw, korte afstanden tot voorzieningen en een levendig straatbeeld.
In De Wiken bestaat 30% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,0 personen (landelijk: 2,1).
Het gezinskarakter van De Wiken is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.
De leeftijdsverdeling van de inwoners van De Wiken (Smallingerland) is als volgt:
- 0-15 jaar: 17% (NL: 15,2%)
- 15-25 jaar: 11% (NL: 12,3%)
- 25-45 jaar: 27% (NL: 25,6%)
- 45-65 jaar: 25% (NL: 26,6%)
- 65 jaar en ouder: 20% (NL: 20,5%)
De leeftijdsopbouw qua 65-plussers van De Wiken ligt rond het Nederlandse gemiddelde. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van De Wiken, van de behoefte aan scholen en kinderopvang tot zorg en levensloopbestendige woningen.
Het opleidingsniveau in De Wiken is als volgt verdeeld:
- Hoog (HBO/WO): 25,7% (NL: 32,5%)
- Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 45,9% (NL: 41,2%)
- Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 28,4% (NL: 26,3%)
Het aandeel hoogopgeleiden in De Wiken ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde arbeidsmarkt in de regio.
Van de inwoners van De Wiken heeft 79% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 5%, en met een herkomst buiten Europa 16%.
De Wiken is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.
De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in De Wiken bedraagt €199.000 (peiljaar 2024). Hieronder de vergelijking met de omliggende gebieden:
- Wijk De Wiken: €199.000
- Gemeente Smallingerland: €286.000
- Nederland: €378.000
Daarmee liggen de woningprijzen in De Wiken 47,4% onder het landelijk gemiddelde, wat de wijk relatief betaalbaar maakt en met name voor starters en doorstromers interessant kan zijn. De WOZ-waarde verschilt per buurt binnen de wijk; de exacte cijfers per buurt vind je via het buurtoverzicht onderaan deze pagina.
In De Wiken is 45% van de woningen een koopwoning, en 55% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%, in de gemeente Smallingerland op 60,0%.
In De Wiken is een fors deel van de woningvoorraad huur. Dat hangt vaak samen met een groter aandeel sociale huur, en maakt de wijk toegankelijk voor verschillende inkomensgroepen.
De woningvoorraad in De Wiken (Smallingerland) is als volgt opgebouwd:
- Tussenwoningen: 44%
- Hoekwoningen: 18%
- Twee-onder-één-kap: 4%
- Vrijstaande woningen: 2%
- Appartementen: 32%
Het totale aandeel eengezinswoningen in De Wiken bedraagt 68% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in De Wiken terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.
De doorsnee woning in De Wiken is gebouwd in 1970, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1968 en 1972, 80% tussen 1966 en 1975.
Daarmee is de doorsnee woning hier 7 jaar ouder dan in de rest van Nederland.
In De Wiken heeft 41% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%, in de gemeente Smallingerland 45,0%. Daarnaast is 1% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).
De Wiken loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse wijk. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.
Een gemiddeld huishouden in De Wiken (Smallingerland) verbruikt jaarlijks:
- Elektriciteit: 1950 kWh (landelijk: 2550 kWh)
- Aardgas: 940 m³ (landelijk: 800 m³)
- Teruglevering zonnepanelen: 690 kWh
Deze cijfers geven een indicatie van de te verwachten energielasten bij een verhuizing naar De Wiken, al lopen de verschillen tussen woningen flink op, afhankelijk van isolatie, woningtype en huishoudsamenstelling.
In De Wiken worden gemiddeld per jaar 248 misdrijven geregistreerd, oftewel 44,3 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners, in de gemeente Smallingerland op 38,6.
De Wiken is iets veiliger dan de gemiddelde Nederlandse wijk, met minder geregistreerde misdrijven per inwoner. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.
In De Wiken worden gemiddeld per jaar 6 woninginbraken geregistreerd door de politie. In de hele gemeente Smallingerland zijn dat er 36 per jaar.
Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in De Wiken bedraagt 16,5, tegenover 15,6 landelijk. Eenvoudige preventieve maatregelen zoals goed hang- en sluitwerk en buitenverlichting verkleinen het risico aanzienlijk.
In De Wiken worden gemiddeld per jaar 210 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 37,4 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:
- Jeugdoverlast: 53 meldingen per jaar
- Verwarde personen: 56 meldingen per jaar
- Alcohol/drugs: 25 meldingen per jaar
Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in De Wiken bedraagt €28.000 per jaar (landelijk: €33.000, gemeente Smallingerland: €28.000). Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €35.000.
Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in De Wiken onder dat van de doorsnee Nederlandse wijk, wat de wijk vaak een toegankelijker karakter geeft qua woonkosten.
De Wiken kan worden gekenmerkt als een wijk met licht ondergemiddelde inkomens. Van de inwoners heeft 7% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 50% een laag inkomen.
Het mediaan vermogen per huishouden in De Wiken bedraagt €32.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.
De uitkeringscijfers in De Wiken:
- Bijstand: 5,89% (NL: 2,23%)
- WW: 0,89% (NL: 0,79%)
- Arbeidsongeschiktheid: 7,14% (NL: 4,28%)
- AOW: 17,50% (NL: 18,15%)
Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering in De Wiken ligt boven het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met de samenstelling van de woningvoorraad.
De gezondheidsbeleving van inwoners van De Wiken:
- (Zeer) goed ervaren gezondheid: 65,6% (NL: 72,8%)
- Eén of meer langdurige aandoeningen: 41,0% (NL: 34,9%)
- Wekelijks sportend: 41,7% (NL: 54,9%)
De zelfervaren gezondheid ligt onder het Nederlands gemiddelde.
In De Wiken voelt 54,8% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 17,3% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.
Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een wijk. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (22,4% in De Wiken tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (13,9% versus 13,7% landelijk).
De inwoners van De Wiken beoordelen hun woonomgeving als volgt:
- 84,6% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
- 78,4% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
- 82,1% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)
De woontevredenheid in De Wiken ligt onder die in de meeste andere Nederlandse wijken. Dat kan samenhangen met overlast, voorzieningen of de staat van de openbare ruimte.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was PVV de grootste partij in De Wiken met 29,1% van de stemmen. In de gemeente Smallingerland als geheel was PVV de grootste partij.
Het stemgedrag van een wijk weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en woningvoorraad spelen hierin een belangrijke rol.
Het stemgedrag in De Wiken was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 55,7% rechts en voor 44,3% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.
De politieke verhoudingen in De Wiken liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in De Wiken voor 38,9% progressief (landelijk: 45,1%).
In De Wiken stemde 18,6% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.
Verdeling per partij in De Wiken:
- CDA: 11,2% (NL: 11,8%)
- ChristenUnie: 5,9% (NL: 1,9%)
- SGP: 1,4% (NL: 2,3%)
De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in De Wiken bedraagt 0,6 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in De Wiken 7,9 supermarkten te bereiken.
Dagelijkse boodschappen doen is in De Wiken daarmee zeer eenvoudig: een supermarkt is doorgaans op loopafstand.
Vanuit een gemiddelde woning in De Wiken liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:
- Huisartsenpraktijk: 0,6 km
- Apotheek: 1,9 km
- Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 3,7 km
- Huisartsenpost: 3,7 km
De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een wijk.
De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in De Wiken bedraagt 0,4 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in De Wiken 1,7 basisscholen bereikbaar.
Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 2,2 km. De afstand tot scholen is voor gezinnen met kinderen een belangrijke factor bij de keuze voor een woning in De Wiken.
Vanuit een gemiddelde woning in De Wiken ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 2,3 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 18,6 km (landelijk: 5,29 km).
Voor treinreizigers in De Wiken ligt het station op enige afstand; een auto of bus is meestal nodig om er te komen.
Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in De Wiken (gemiddelde afstand):
- Supermarkt: 0,6 km
- Basisschool: 0,4 km
- Huisarts: 0,6 km
- Apotheek: 1,9 km
- Bibliotheek: 3,0 km
- Restaurant: 1,1 km
- Treinstation: 18,6 km
De dagelijkse voorzieningen (supermarkt, huisarts, basisschool) zijn in De Wiken op korte afstand bereikbaar, wat de wijk in de praktijk zeer toegankelijk maakt.
De wijk De Wiken bestaat volgens de officiële CBS-indeling uit 6 buurten. De buurten zijn:
Per buurt kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een buurt voor de specifieke statistieken.
Of De Wiken een goede wijk is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:
- Woningmarkt: gemiddelde WOZ €199.000, 45% koopwoningen
- Veiligheid: 44,3 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
- Tevredenheid woonomgeving: 78,4%
- Inkomen: gemiddeld €28.000 per inwoner
De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de wijkcijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.
Alle gegevens over De Wiken op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:
- CBS: kerncijfers
- GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
- Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
- Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.