Over Presikhaaf-West in Arnhem
Presikhaaf-West is een minder welvarende wijk met sociale uitdagingen en veel alleenstaanden. De bevolking is er overwegend praktisch opgeleid. De bevolking is relatief divers van samenstelling. De inwoners ervaren hun gezondheid duidelijk minder goed dan gemiddeld en kennen meer eenzaamheid. De sociale samenhang is minder uitgesproken, met relatief weinig vrijwilligers en mantelzorgers. Inwoners zijn minder tevreden over hun woonomgeving dan elders in de gemeente.
Wonen en leefomgeving
De wijk kenmerkt zich door een sterk stedelijke dichtheid met overwegend huurwoningen, met een sterk appartementenprofiel. De woningwaarde ligt onder het landelijk gemiddelde. Inwoners profiteren van een goed voorzieningenniveau, met dagelijkse benodigdheden dichtbij. Op het gebied van veiligheid scoort de wijk iets onder het landelijk gemiddelde.
Sociaaleconomisch en politiek
Financieel gezien kent Presikhaaf-West overwegend lage inkomens, gecombineerd met een laag mediaan vermogen en een bovengemiddeld aandeel huishoudens rond het sociaal minimum. Politiek gezien kleurt de wijk duidelijk links en duidelijk progressief met DENK als grootste partij, met weinig religieus stemgedrag.
Kortom: een wijk met sociaaleconomische uitdagingen, veel alleenstaanden en een uitgesproken huurmarkt.
Buurten in Presikhaaf-West
Presikhaaf I
2.255 inwoners
Presikhaaf I is een grote, stedelijke buurt met veel alleenstaanden. Het woningaanbod bestaat vooral uit compacte huurwoningen, vrijwel allemaal appartementen. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand en biedt horeca en cultuur dichtbij.
Presikhaaf II
2.225 inwoners
Presikhaaf II is een grote, stedelijke buurt waar veel gezinnen wonen. Het woningaanbod bestaat vooral uit compacte huurwoningen, in een relatief betaalbaar segment. De buurt heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand en biedt horeca en cultuur dichtbij.
Presikhaaf III
4.410 inwoners
Presikhaaf III is een omvangrijke, stedelijke buurt met veel jonge bewoners. Het woningaanbod bestaat vooral uit compacte huurwoningen, vrijwel allemaal appartementen. De buurt is uitstekend bereikbaar per trein en auto en heeft de dagelijkse voorzieningen op korte afstand.
Andere wijken in Arnhem
Alteveer/Cranevelt
2 buurten
Alteveer/Cranevelt is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Arnhemse Broek
6 buurten
Arnhemse Broek is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Burgemeesterswijk/Hoogkamp
6 buurten
Burgemeesterswijk/Hoogkamp is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Centrum
6 buurten
Centrum is een sterk stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad heeft een stedelijk appartementenprofiel in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
De Laar
2 buurten
De Laar is een sterk stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Elden
1 buurt
Elden is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende koopsector, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Elderveld
3 buurten
Elderveld is een stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Geitenkamp
1 buurt
Geitenkamp is een sterk stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Heijenoord/Lombok
3 buurten
Heijenoord/Lombok is een sterk stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Klarendal
4 buurten
Klarendal is een sterk stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad heeft een stedelijk appartementenprofiel in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Klingelbeek e.o.
2 buurten
Klingelbeek e.o. is een matig stedelijke wijk met een vergrijsd profiel. De woningvoorraad heeft een stedelijk appartementenprofiel in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Malburgen-Oost (Noord)
3 buurten
Malburgen-Oost (Noord) is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Malburgen-Oost (Zuid)
6 buurten
Malburgen-Oost (Zuid) is een sterk stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Malburgen-West
2 buurten
Malburgen-West is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Monnikenhuizen
3 buurten
Monnikenhuizen is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Presikhaaf-Oost
4 buurten
Presikhaaf-Oost is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Rijkerswoerd
4 buurten
Rijkerswoerd is een stedelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Schaarsbergen
4 buurten
Schaarsbergen is een landelijke wijk met een gemengde bevolkingssamenstelling. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Schuytgraaf
3 buurten
Schuytgraaf is een stedelijke wijk met een uitgesproken gezinskarakter. De woningvoorraad bestaat vooral uit eengezinswoningen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Spijkerkwartier
3 buurten
Spijkerkwartier is een sterk stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad heeft een stedelijk appartementenprofiel in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
St. Marten/Sonsbeek
3 buurten
St. Marten/Sonsbeek is een sterk stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad heeft een stedelijk appartementenprofiel in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Velperweg e.o.
6 buurten
Velperweg e.o. is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad bestaat uit een mix van eengezinswoningen en appartementen in een gemengde koop- en huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Vredenburg/Kronenburg
3 buurten
Vredenburg/Kronenburg is een stedelijke wijk met veel alleenstaanden. De woningvoorraad heeft een stedelijk appartementenprofiel in een overwegende huurmarkt, bij een qua inkomen gemiddelde bevolking.
Postcodes in Presikhaaf-West
Veelgestelde vragen over Presikhaaf-West
Antwoorden op de meest gestelde vragen over wonen, leven en verhuizen in de wijk Presikhaaf-West in Arnhem. Alle cijfers zijn gebaseerd op de meest recente data van CBS, GGD, Politie en Kiesraad en worden periodiek geactualiseerd. Gebruik deze informatie om een goed beeld te krijgen van Presikhaaf-West als woonwijk.
De wijk Presikhaaf-West in Arnhem telt 8885 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Presikhaaf-West qua omvang een grote wijk.
De wijk telt 3 buurten volgens de officiële CBS-indeling en maakt deel uit van de gemeente Arnhem, die in totaal 167632 inwoners heeft. Het aandeel van Presikhaaf-West binnen de gemeente komt daarmee op 5,3% van de totale bevolking.
De wijk Presikhaaf-West ligt in de gemeente Arnhem. Dit is de officiële indeling die het CBS hanteert voor statistische rapportages over Nederlandse wijken en buurten.
De officiële CBS-wijkcode van Presikhaaf-West is
WK020204 en de gemeentecode van Arnhem is
GM0202. Deze codes worden onder andere
gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en het opvragen van
wijk- en buurtstatistieken.
De bevolkingsdichtheid van Presikhaaf-West in Arnhem bedraagt 6249 inwoners per km². Ter vergelijking: het landelijk gemiddelde is 533 inwoners per km², en in de gemeente Arnhem als geheel wonen gemiddeld 1715 inwoners per km².
Presikhaaf-West is daarmee een uitgesproken stedelijke wijk met een hoge bevolkingsdichtheid. Dat hangt samen met veel gestapelde bouw, korte afstanden tot voorzieningen en een levendig straatbeeld.
In Presikhaaf-West bestaat 33% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,0 personen (landelijk: 2,1).
Het gezinskarakter van Presikhaaf-West is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.
De leeftijdsverdeling van de inwoners van Presikhaaf-West (Arnhem) is als volgt:
- 0-15 jaar: 17% (NL: 15,2%)
- 15-25 jaar: 14% (NL: 12,3%)
- 25-45 jaar: 30% (NL: 25,6%)
- 45-65 jaar: 23% (NL: 26,6%)
- 65 jaar en ouder: 14% (NL: 20,5%)
Het aandeel ouderen in Presikhaaf-West ligt duidelijk onder het landelijk gemiddelde. Dat duidt op een relatief jonge bevolkingsopbouw. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van Presikhaaf-West, van de behoefte aan scholen en kinderopvang tot zorg en levensloopbestendige woningen.
Het opleidingsniveau in Presikhaaf-West is als volgt verdeeld:
- Hoog (HBO/WO): 16,2% (NL: 32,5%)
- Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 43,2% (NL: 41,2%)
- Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 40,5% (NL: 26,3%)
Het aandeel hoogopgeleiden in Presikhaaf-West ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde arbeidsmarkt in de regio.
Van de inwoners van Presikhaaf-West heeft 38% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 9%, en met een herkomst buiten Europa 53%.
Presikhaaf-West is qua herkomst aanzienlijk diverser dan het landelijk gemiddelde, met een grote variëteit aan culturen en achtergronden.
De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Presikhaaf-West bedraagt €253.000 (peiljaar 2024). Hieronder de vergelijking met de omliggende gebieden:
- Wijk Presikhaaf-West: €253.000
- Gemeente Arnhem: €335.000
- Nederland: €378.000
Daarmee liggen de woningprijzen in Presikhaaf-West 33,1% onder het landelijk gemiddelde, wat de wijk relatief betaalbaar maakt en met name voor starters en doorstromers interessant kan zijn. De WOZ-waarde verschilt per buurt binnen de wijk; de exacte cijfers per buurt vind je via het buurtoverzicht onderaan deze pagina.
In Presikhaaf-West is 18% van de woningen een koopwoning, en 82% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%, in de gemeente Arnhem op 43,0%.
In Presikhaaf-West is een fors deel van de woningvoorraad huur. Dat hangt vaak samen met een groter aandeel sociale huur, en maakt de wijk toegankelijk voor verschillende inkomensgroepen.
De woningvoorraad in Presikhaaf-West (Arnhem) is als volgt opgebouwd:
- Tussenwoningen: 28%
- Hoekwoningen: 9%
- Twee-onder-één-kap: 0%
- Vrijstaande woningen: 0%
- Appartementen: 62%
Het totale aandeel eengezinswoningen in Presikhaaf-West bedraagt 38% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Presikhaaf-West terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.
De doorsnee woning in Presikhaaf-West is gebouwd in 1966, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1962 en 2011, 80% tussen 1959 en 2017.
Daarmee is de doorsnee woning hier 11 jaar ouder dan in de rest van Nederland.
In Presikhaaf-West heeft 15% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%, in de gemeente Arnhem 25,0%. Daarnaast is 32% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).
Op het gebied van zelfopgewekte zonne-energie loopt Presikhaaf-West achter op het landelijk gemiddelde. Er is hier nog ruimte voor verdere verduurzaming. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.
Een gemiddeld huishouden in Presikhaaf-West (Arnhem) verbruikt jaarlijks:
- Elektriciteit: 2120 kWh (landelijk: 2550 kWh)
- Aardgas: 530 m³ (landelijk: 800 m³)
- Teruglevering zonnepanelen: 230 kWh
Deze cijfers geven een indicatie van de te verwachten energielasten bij een verhuizing naar Presikhaaf-West, al lopen de verschillen tussen woningen flink op, afhankelijk van isolatie, woningtype en huishoudsamenstelling.
In Presikhaaf-West worden gemiddeld per jaar 438 misdrijven geregistreerd, oftewel 49,3 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners, in de gemeente Arnhem op 67,2.
De criminaliteitscijfers in Presikhaaf-West liggen iets boven het landelijk gemiddelde, wat in stedelijke wijken gebruikelijk is. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.
In Presikhaaf-West worden gemiddeld per jaar 14 woninginbraken geregistreerd door de politie. In de hele gemeente Arnhem zijn dat er 225 per jaar.
Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Presikhaaf-West bedraagt 12,8, tegenover 15,6 landelijk. Eenvoudige preventieve maatregelen zoals goed hang- en sluitwerk en buitenverlichting verkleinen het risico aanzienlijk.
In Presikhaaf-West worden gemiddeld per jaar 424 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 47,7 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:
- Jeugdoverlast: 54 meldingen per jaar
- Verwarde personen: 193 meldingen per jaar
- Alcohol/drugs: 43 meldingen per jaar
Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Presikhaaf-West bedraagt €23.000 per jaar (landelijk: €33.000, gemeente Arnhem: €32.000). Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €28.000.
Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Presikhaaf-West onder dat van de doorsnee Nederlandse wijk, wat de wijk vaak een toegankelijker karakter geeft qua woonkosten.
Presikhaaf-West kan worden gekenmerkt als een wijk met overwegend lage inkomens. Van de inwoners heeft 8% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 58% een laag inkomen.
Het mediaan vermogen per huishouden in Presikhaaf-West bedraagt €4.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.
De uitkeringscijfers in Presikhaaf-West:
- Bijstand: 9,68% (NL: 2,23%)
- WW: 0,90% (NL: 0,79%)
- Arbeidsongeschiktheid: 7,88% (NL: 4,28%)
- AOW: 12,61% (NL: 18,15%)
Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering in Presikhaaf-West ligt boven het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met de samenstelling van de woningvoorraad.
De gezondheidsbeleving van inwoners van Presikhaaf-West:
- (Zeer) goed ervaren gezondheid: 57,7% (NL: 72,8%)
- Eén of meer langdurige aandoeningen: 40,1% (NL: 34,9%)
- Wekelijks sportend: 43,6% (NL: 54,9%)
De zelfervaren gezondheid ligt onder het Nederlands gemiddelde.
In Presikhaaf-West voelt 64,1% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 25,5% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.
Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een wijk. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (16,2% in Presikhaaf-West tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (12,3% versus 13,7% landelijk).
De inwoners van Presikhaaf-West beoordelen hun woonomgeving als volgt:
- 73,9% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
- 66,9% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
- 71,7% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)
De woontevredenheid in Presikhaaf-West ligt onder die in de meeste andere Nederlandse wijken. Dat kan samenhangen met overlast, voorzieningen of de staat van de openbare ruimte.
Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was DENK de grootste partij in Presikhaaf-West met 23,4% van de stemmen. In de gemeente Arnhem als geheel was D66 de grootste partij.
Het stemgedrag van een wijk weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en woningvoorraad spelen hierin een belangrijke rol.
Het stemgedrag in Presikhaaf-West was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 41,4% rechts en voor 58,6% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.
Presikhaaf-West stemt daarmee duidelijk linkser dan het Nederlands gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Presikhaaf-West voor 55,1% progressief (landelijk: 45,1%).
In Presikhaaf-West stemde 6,8% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.
Verdeling per partij in Presikhaaf-West:
- CDA: 5,4% (NL: 11,8%)
- ChristenUnie: 1,0% (NL: 1,9%)
- SGP: 0,4% (NL: 2,3%)
De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Presikhaaf-West bedraagt 0,5 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Presikhaaf-West 21,2 supermarkten te bereiken.
Dagelijkse boodschappen doen is in Presikhaaf-West daarmee zeer eenvoudig: een supermarkt is doorgaans op loopafstand.
Vanuit een gemiddelde woning in Presikhaaf-West liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:
- Huisartsenpraktijk: 0,7 km
- Apotheek: 0,5 km
- Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 3,2 km
- Huisartsenpost: 4,4 km
De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een wijk.
De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Presikhaaf-West bedraagt 0,8 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Presikhaaf-West 1,0 basisscholen bereikbaar.
Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 0,8 km. De afstand tot scholen is voor gezinnen met kinderen een belangrijke factor bij de keuze voor een woning in Presikhaaf-West.
Vanuit een gemiddelde woning in Presikhaaf-West ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 1,6 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 1,3 km (landelijk: 5,29 km).
Presikhaaf-West is daarmee uitstekend bereikbaar met het openbaar vervoer: een station ligt doorgaans op fietsafstand.
Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Presikhaaf-West (gemiddelde afstand):
- Supermarkt: 0,5 km
- Basisschool: 0,8 km
- Huisarts: 0,7 km
- Apotheek: 0,5 km
- Bibliotheek: 0,8 km
- Restaurant: 0,5 km
- Treinstation: 1,3 km
De dagelijkse voorzieningen (supermarkt, huisarts, basisschool) zijn in Presikhaaf-West op korte afstand bereikbaar, wat de wijk in de praktijk zeer toegankelijk maakt.
De wijk Presikhaaf-West bestaat volgens de officiële CBS-indeling uit 3 buurten. De buurten zijn:
Per buurt kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een buurt voor de specifieke statistieken.
Of Presikhaaf-West een goede wijk is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:
- Woningmarkt: gemiddelde WOZ €253.000, 18% koopwoningen
- Veiligheid: 49,3 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
- Tevredenheid woonomgeving: 66,9%
- Inkomen: gemiddeld €23.000 per inwoner
De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de wijkcijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.
Alle gegevens over Presikhaaf-West op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:
- CBS: kerncijfers
- GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
- Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
- Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen
De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.