Zwammerdam

De wijk Zwammerdam in Alphen aan den Rijn telt 1855 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Zwammerdam qua omvang een middelgrote wijk.

De wijk telt 3 buurten volgens de officiële CBS-indeling en maakt deel uit van de gemeente Alphen aan den Rijn, die in totaal 114966 inwoners heeft. Het aandeel van Zwammerdam binnen de gemeente komt daarmee op 1,6% van de totale bevolking.

De wijk Zwammerdam ligt in de gemeente Alphen aan den Rijn. Dit is de officiële indeling die het CBS hanteert voor statistische rapportages over Nederlandse wijken en buurten.

De officiële CBS-wijkcode van Zwammerdam is WK048471 en de gemeentecode van Alphen aan den Rijn is GM0484. Deze codes worden onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en het opvragen van wijk- en buurtstatistieken.

De bevolkingsdichtheid van Zwammerdam in Alphen aan den Rijn bedraagt 1204 inwoners per km². Ter vergelijking: het landelijk gemiddelde is 533 inwoners per km², en in de gemeente Alphen aan den Rijn als geheel wonen gemiddeld 913 inwoners per km².

Zwammerdam is een stedelijke wijk: bovengemiddeld dichtbevolkt voor Nederlandse begrippen. De meeste voorzieningen liggen op fiets- of loopafstand.

In Zwammerdam bestaat 35% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,2 personen (landelijk: 2,1).

Het gezinskarakter van Zwammerdam is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Zwammerdam (Alphen aan den Rijn) is als volgt:

• 0-15 jaar: 11% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 10% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 27% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 33% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 20% (NL: 20,5%)

De leeftijdsopbouw qua 65-plussers van Zwammerdam ligt rond het Nederlandse gemiddelde. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van Zwammerdam, van de behoefte aan scholen en kinderopvang tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Zwammerdam is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 18,1% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 45,8% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 36,1% (NL: 26,3%)

Het aandeel hoogopgeleiden in Zwammerdam ligt onder het landelijk gemiddelde. Dat hangt vaak samen met een meer praktisch georiënteerde arbeidsmarkt in de regio.

Van de inwoners van Zwammerdam heeft 84% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 7%, en met een herkomst buiten Europa 10%.

Zwammerdam is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Zwammerdam bedraagt €394.000 (peiljaar 2024). Hieronder de vergelijking met de omliggende gebieden:

• Wijk Zwammerdam: €394.000
• Gemeente Alphen aan den Rijn: €373.000
• Nederland: €378.000

Daarmee liggen de woningprijzen in Zwammerdam 4,2% boven het landelijk gemiddelde. Een hogere WOZ-waarde hangt doorgaans ook samen met een geliefde ligging of aantrekkelijke woonomgeving binnen Alphen aan den Rijn. De WOZ-waarde verschilt per buurt binnen de wijk; de exacte cijfers per buurt vind je via het buurtoverzicht onderaan deze pagina.

In Zwammerdam is 60% van de woningen een koopwoning, en 40% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%, in de gemeente Alphen aan den Rijn op 63,0%.

Zwammerdam heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in Zwammerdam (Alphen aan den Rijn) is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 41%
• Hoekwoningen: 24%
• Twee-onder-één-kap: 10%
• Vrijstaande woningen: 13%
• Appartementen: 12%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Zwammerdam bedraagt 88% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Zwammerdam terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Zwammerdam is gebouwd in 1968, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1954 en 1989, 80% tussen 1905 en 2012.

Daarmee is de doorsnee woning hier 9 jaar ouder dan in de rest van Nederland.

In Zwammerdam heeft 49% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%, in de gemeente Alphen aan den Rijn 39,0%. Daarnaast is 4% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Zwammerdam loopt voorop in verduurzaming: aanzienlijk meer woningen wekken zelf zonne-energie op dan in een gemiddelde Nederlandse wijk. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Zwammerdam (Alphen aan den Rijn) verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2790 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 880 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 1110 kWh

Deze cijfers geven een indicatie van de te verwachten energielasten bij een verhuizing naar Zwammerdam, al lopen de verschillen tussen woningen flink op, afhankelijk van isolatie, woningtype en huishoudsamenstelling.

In Zwammerdam worden gemiddeld per jaar 38 misdrijven geregistreerd, oftewel 20,5 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners, in de gemeente Alphen aan den Rijn op 33,5.

Zwammerdam geldt daarmee als een aantoonbaar veilige wijk: de geregistreerde criminaliteitscijfers liggen duidelijk onder het Nederlands gemiddelde. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In Zwammerdam worden gemiddeld per jaar 2 woninginbraken geregistreerd door de politie. In de hele gemeente Alphen aan den Rijn zijn dat er 101 per jaar.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Zwammerdam bedraagt 2,9, tegenover 15,6 landelijk. Eenvoudige preventieve maatregelen zoals goed hang- en sluitwerk en buitenverlichting verkleinen het risico aanzienlijk.

In Zwammerdam worden gemiddeld per jaar 32 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 17,3 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 2 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 19 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 5 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Zwammerdam bedraagt €35.000 per jaar (landelijk: €33.000, gemeente Alphen aan den Rijn: €34.000). Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €44.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Zwammerdam boven dat van de doorsnee Nederlandse wijk. Een hoger inkomen per ontvanger gaat doorgaans samen met het opleidingsniveau en de woningwaardes in de wijk.

Zwammerdam kan worden gekenmerkt als een licht bovengemiddeld welvarende wijk. Van de inwoners heeft 20% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 33% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Zwammerdam bedraagt €185.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Zwammerdam:

• Bijstand: 1,08% (NL: 2,23%)
• WW: 0,54% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 23,18% (NL: 4,28%)
• AOW: 17,79% (NL: 18,15%)

Het aandeel huishoudens met een bijstandsuitkering ligt in Zwammerdam onder het Nederlands gemiddelde, wat past bij het inkomens- en arbeidsmarktprofiel.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Zwammerdam:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 76,0% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 33,0% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 53,3% (NL: 54,9%)

De zelfervaren gezondheid van inwoners van Zwammerdam ligt boven het Nederlands gemiddelde.

In Zwammerdam voelt 40,2% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 10,2% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een wijk. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (33,0% in Zwammerdam tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (15,3% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Zwammerdam beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 89,4% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 88,4% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 84,9% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De tevredenheid van bewoners van Zwammerdam over hun woonomgeving is vergelijkbaar met die in andere Nederlandse wijken.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was CDA de grootste partij in Zwammerdam met 17,5% van de stemmen. In de gemeente Alphen aan den Rijn als geheel was D66 de grootste partij.

Het stemgedrag van een wijk weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en woningvoorraad spelen hierin een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Zwammerdam was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 63,1% rechts en voor 36,9% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

Zwammerdam stemt daarmee duidelijk rechtser dan het Nederlands gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Zwammerdam voor 37,0% progressief (landelijk: 45,1%).

In Zwammerdam stemde 23,1% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%. Religieus stemgedrag komt in Zwammerdam duidelijk meer voor dan landelijk gemiddeld.

Verdeling per partij in Zwammerdam:

• CDA: 17,5% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 1,9% (NL: 1,9%)
• SGP: 3,7% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Zwammerdam bedraagt 3,3 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Zwammerdam 0,3 supermarkten te bereiken.

Voor de wekelijkse boodschappen is in Zwammerdam doorgaans een auto of e-bike handig.

Vanuit een gemiddelde woning in Zwammerdam liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 0,5 km
• Apotheek: 3,4 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 3,3 km
• Huisartsenpost: 7,7 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een wijk.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Zwammerdam bedraagt 0,4 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Zwammerdam 1,0 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 6,7 km. De afstand tot scholen is voor gezinnen met kinderen een belangrijke factor bij de keuze voor een woning in Zwammerdam.

Vanuit een gemiddelde woning in Zwammerdam ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 2,4 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 3,7 km (landelijk: 5,29 km).

Zwammerdam is redelijk bereikbaar met het openbaar vervoer.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Zwammerdam (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 3,3 km
• Basisschool: 0,4 km
• Huisarts: 0,5 km
• Apotheek: 3,4 km
• Bibliotheek: 3,8 km
• Restaurant: 1,2 km
• Treinstation: 3,7 km

Voor dagelijkse voorzieningen moet vanuit Zwammerdam soms verder gereisd worden. Een auto of e-bike is hier doorgaans handig.

De wijk Zwammerdam bestaat volgens de officiële CBS-indeling uit 3 buurten. De buurten zijn:

• De Burcht
• Hooge Burch
• Zwammerdam Dorp

Per buurt kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een buurt voor de specifieke statistieken.

Of Zwammerdam een goede wijk is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €394.000, 60% koopwoningen
• Veiligheid: 20,5 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 88,4%
• Inkomen: gemiddeld €35.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de wijkcijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Zwammerdam op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.