Zuid

De wijk Zuid in Alkmaar telt 14510 inwoners (bron: CBS). Daarmee is Zuid (Alkmaar) qua omvang een grote wijk.

De wijk telt 10 buurten volgens de officiële CBS-indeling en maakt deel uit van de gemeente Alkmaar, die in totaal 112304 inwoners heeft. Het aandeel van Zuid binnen de gemeente komt daarmee op 12,9% van de totale bevolking.

De wijk Zuid ligt in de gemeente Alkmaar. Dit is de officiële indeling die het CBS hanteert voor statistische rapportages over Nederlandse wijken en buurten.

De officiële CBS-wijkcode van Zuid is WK036101 en de gemeentecode van Alkmaar is GM0361. Deze codes worden onder andere gebruikt bij hypotheekaanvragen, verzekeringen en het opvragen van wijk- en buurtstatistieken.

De bevolkingsdichtheid van Zuid in Alkmaar bedraagt 5683 inwoners per km². Ter vergelijking: het landelijk gemiddelde is 533 inwoners per km², en in de gemeente Alkmaar als geheel wonen gemiddeld 1018 inwoners per km².

Zuid (Alkmaar) is daarmee een uitgesproken stedelijke wijk met een hoge bevolkingsdichtheid. Dat hangt samen met veel gestapelde bouw, korte afstanden tot voorzieningen en een levendig straatbeeld.

In Zuid (Alkmaar) bestaat 30% van de huishoudens uit gezinnen met kinderen, tegenover 31,6% landelijk. De gemiddelde huishoudgrootte bedraagt 2,0 personen (landelijk: 2,1).

Het gezinskarakter van Zuid is ongeveer gemiddeld voor Nederlandse begrippen.

De leeftijdsverdeling van de inwoners van Zuid (Alkmaar) is als volgt:

• 0-15 jaar: 15% (NL: 15,2%)
• 15-25 jaar: 10% (NL: 12,3%)
• 25-45 jaar: 23% (NL: 25,6%)
• 45-65 jaar: 26% (NL: 26,6%)
• 65 jaar en ouder: 26% (NL: 20,5%)

Het aandeel ouderen in Zuid ligt boven het landelijk gemiddelde, wat de wijk vaak een rustig karakter geeft en zorgt voor een specifieke vraag naar zorg- en gemaksvoorzieningen. De leeftijdsopbouw bepaalt voor een groot deel het karakter van Zuid (Alkmaar), van de behoefte aan scholen en kinderopvang tot zorg en levensloopbestendige woningen.

Het opleidingsniveau in Zuid is als volgt verdeeld:

• Hoog (HBO/WO): 40,3% (NL: 32,5%)
• Middelbaar (HAVO/VWO/MBO 2-4): 37,5% (NL: 41,2%)
• Praktisch (basis/VMBO/MBO 1): 22,2% (NL: 26,3%)

De wijk kent een bovengemiddeld hoog opgeleide bevolking, wat hier samengaat met hogere inkomens. Een hoog opleidingsniveau gaat doorgaans samen met een gevarieerd voorzieningenaanbod.

Van de inwoners van Zuid (Alkmaar) heeft 78% een Nederlandse herkomst (landelijk: 72,1%). Het aandeel inwoners met een Europese herkomst buiten Nederland is 7%, en met een herkomst buiten Europa 15%.

Zuid (Alkmaar) is qua herkomst minder divers dan het Nederlands gemiddelde: het overgrote deel van de inwoners heeft een Nederlandse achtergrond.

De gemiddelde WOZ-waarde van een woning in Zuid (Alkmaar) bedraagt €393.000 (peiljaar 2024). Hieronder de vergelijking met de omliggende gebieden:

• Wijk Zuid: €393.000
• Gemeente Alkmaar: €359.000
• Nederland: €378.000

Daarmee liggen de woningprijzen in Zuid 4,0% boven het landelijk gemiddelde. Een hogere WOZ-waarde hangt doorgaans ook samen met een geliefde ligging of aantrekkelijke woonomgeving binnen Alkmaar. De WOZ-waarde verschilt per buurt binnen de wijk; de exacte cijfers per buurt vind je via het buurtoverzicht onderaan deze pagina.

In Zuid (Alkmaar) is 57% van de woningen een koopwoning, en 43% een huurwoning. Landelijk ligt het aandeel koopwoningen op 57,2%, in de gemeente Alkmaar op 58,0%.

Zuid (Alkmaar) heeft een gemengde koop- en huurmarkt, wat zorgt voor variatie in bewonerssamenstelling en doorgaans een levendige woningmarkt.

De woningvoorraad in Zuid (Alkmaar) is als volgt opgebouwd:

• Tussenwoningen: 35%
• Hoekwoningen: 14%
• Twee-onder-één-kap: 3%
• Vrijstaande woningen: 3%
• Appartementen: 44%

Het totale aandeel eengezinswoningen in Zuid bedraagt 56% (landelijk: 63,4%). Het woningtype-profiel bepaalt sterk de prijsklasse en de doelgroep die in Zuid terechtkomt, van starters in een appartement tot doorstromers in een vrijstaand huis.

De doorsnee woning in Zuid (Alkmaar) is gebouwd in 1956, tegenover 1977 landelijk. 50% van de woningen is gebouwd tussen 1924 en 1992, 80% tussen 1907 en 2010.

Daarmee is de doorsnee woning hier 21 jaar ouder dan in de rest van Nederland.

In Zuid (Alkmaar) heeft 25% van de woningen zonnepanelen op het dak. Het landelijk gemiddelde bedraagt 35,8%, in de gemeente Alkmaar 34,0%. Daarnaast is 13% van de woningen aardgasvrij (landelijk: 11,2%).

Op het gebied van zelfopgewekte zonne-energie loopt Zuid achter op het landelijk gemiddelde. Er is hier nog ruimte voor verdere verduurzaming. Voor wie hecht aan duurzaam wonen of lagere energielasten, zijn dit relevante indicatoren.

Een gemiddeld huishouden in Zuid (Alkmaar) verbruikt jaarlijks:

• Elektriciteit: 2130 kWh (landelijk: 2550 kWh)
• Aardgas: 810 m³ (landelijk: 800 m³)
• Teruglevering zonnepanelen: 390 kWh

Deze cijfers geven een indicatie van de te verwachten energielasten bij een verhuizing naar Zuid, al lopen de verschillen tussen woningen flink op, afhankelijk van isolatie, woningtype en huishoudsamenstelling.

In Zuid (Alkmaar) worden gemiddeld per jaar 689 misdrijven geregistreerd, oftewel 47,5 per 1.000 inwoners. Het landelijk gemiddelde ligt op 44,5 per 1.000 inwoners, in de gemeente Alkmaar op 51,2.

De criminaliteitscijfers in Zuid liggen iets boven het landelijk gemiddelde, wat in stedelijke wijken gebruikelijk is. De veiligheidsbeleving kan per buurt sterk verschillen. Bekijk daarvoor de specifieke buurtpagina's onderaan deze pagina.

In Zuid (Alkmaar) worden gemiddeld per jaar 18 woninginbraken geregistreerd door de politie. In de hele gemeente Alkmaar zijn dat er 95 per jaar.

Het aantal inbraken en diefstallen per 1.000 inwoners in Zuid bedraagt 19,3, tegenover 15,6 landelijk. Eenvoudige preventieve maatregelen zoals goed hang- en sluitwerk en buitenverlichting verkleinen het risico aanzienlijk.

In Zuid (Alkmaar) worden gemiddeld per jaar 393 overlastmeldingen geregistreerd, oftewel 27,1 per 1.000 inwoners (landelijk: 25,1). De meest voorkomende meldingen zijn:

• Jeugdoverlast: 45 meldingen per jaar
• Verwarde personen: 187 meldingen per jaar
• Alcohol/drugs: 45 meldingen per jaar

Het gemiddeld besteedbaar inkomen per inwoner in Zuid bedraagt €35.000 per jaar (landelijk: €33.000, gemeente Alkmaar: €33.000). Het gestandaardiseerd huishoudinkomen (gecorrigeerd voor huishoudsamenstelling) komt uit op €41.000.

Gemeten per inkomensontvanger ligt het inkomen in Zuid boven dat van de doorsnee Nederlandse wijk. Een hoger inkomen per ontvanger gaat doorgaans samen met het opleidingsniveau en de woningwaardes in de wijk.

Zuid kan worden gekenmerkt als een licht bovengemiddeld welvarende wijk. Van de inwoners heeft 22% een hoog inkomen (landelijk: 20,0%) en 38% een laag inkomen.

Het mediaan vermogen per huishouden in Zuid bedraagt €195.000, tegenover een landelijke mediaan van €136.000.

De uitkeringscijfers in Zuid:

• Bijstand: 1,86% (NL: 2,23%)
• WW: 0,83% (NL: 0,79%)
• Arbeidsongeschiktheid: 5,10% (NL: 4,28%)
• AOW: 24,19% (NL: 18,15%)

Het uitkeringsbeeld in Zuid is grotendeels in lijn met het Nederlands gemiddelde.

De gezondheidsbeleving van inwoners van Zuid:

• (Zeer) goed ervaren gezondheid: 71,8% (NL: 72,8%)
• Eén of meer langdurige aandoeningen: 36,3% (NL: 34,9%)
• Wekelijks sportend: 57,9% (NL: 54,9%)

De gezondheidsbeleving in Zuid is vergelijkbaar met het Nederlands gemiddelde.

In Zuid voelt 45,5% van de inwoners zich in enige mate eenzaam, en 13,1% sterk eenzaam. Het landelijk gemiddelde is respectievelijk 47,2% en 13,6%.

Eenzaamheid is een belangrijke graadmeter voor de sociale kwaliteit van een wijk. Sociale cohesie wordt versterkt door vrijwilligerswerk (22,3% in Zuid tegen 24,7% landelijk) en mantelzorg (13,7% versus 13,7% landelijk).

De inwoners van Zuid beoordelen hun woonomgeving als volgt:

• 88,4% is tevreden met de eigen woning (NL: 88,1%)
• 88,4% is tevreden met de woonomgeving (NL: 86,9%)
• 84,2% is tevreden met het groen in de omgeving (NL: 84,1%)

De tevredenheid van bewoners van Zuid over hun woonomgeving is vergelijkbaar met die in andere Nederlandse wijken.

Bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 was D66 de grootste partij in Zuid met 24,5% van de stemmen. In de gemeente Alkmaar als geheel was D66 de grootste partij.

Het stemgedrag van een wijk weerspiegelt vaak het sociaaleconomisch profiel: opleidingsniveau, leeftijdsopbouw en woningvoorraad spelen hierin een belangrijke rol.

Het stemgedrag in Zuid was bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025 voor 50,4% rechts en voor 49,6% links (landelijk: 55,1% rechts). Elke partij heeft daarbij een vaste positie op de as; het percentage is het gewogen gemiddelde van alle stemmen, met 50% als het midden.

De politieke verhoudingen in Zuid liggen rond het landelijk gemiddelde. Op de progressief-conservatieve as is het stemgedrag in Zuid voor 53,4% progressief (landelijk: 45,1%).

In Zuid stemde 10,6% van de kiezers op een confessionele partij (CDA, ChristenUnie of SGP) bij de Tweede Kamerverkiezingen 2025. Landelijk ligt dat percentage op 16,0%.

Verdeling per partij in Zuid:

• CDA: 9,9% (NL: 11,8%)
• ChristenUnie: 0,6% (NL: 1,9%)
• SGP: 0,1% (NL: 2,3%)

De gemiddelde afstand tot een grote supermarkt vanuit een woning in Zuid bedraagt 0,7 km (landelijk: 0,96 km). Binnen 3 km zijn vanaf een gemiddelde woning in Zuid 15,1 supermarkten te bereiken.

Dagelijkse boodschappen doen is in Zuid daarmee zeer eenvoudig: een supermarkt is doorgaans op loopafstand.

Vanuit een gemiddelde woning in Zuid liggen de belangrijkste zorgvoorzieningen op:

• Huisartsenpraktijk: 0,6 km
• Apotheek: 0,7 km
• Ziekenhuis (incl. buitenpolikliniek): 0,8 km
• Huisartsenpost: 3,4 km

De nabijheid van zorgvoorzieningen is met name voor ouderen, gezinnen met jonge kinderen en mensen met een chronische aandoening een belangrijke factor bij de keuze voor een wijk.

De gemiddelde afstand tot de dichtstbijzijnde basisschool in Zuid bedraagt 0,5 km (landelijk: 0,76 km). Binnen 1 km zijn vanuit een gemiddelde woning in Zuid 2,6 basisscholen bereikbaar.

Voor voortgezet onderwijs ligt een middelbare school op gemiddeld 0,7 km. De afstand tot scholen is voor gezinnen met kinderen een belangrijke factor bij de keuze voor een woning in Zuid.

Vanuit een gemiddelde woning in Zuid ligt de dichtstbijzijnde oprit naar een hoofdverkeersweg op 1,0 km (landelijk: 1,89 km). Het dichtstbijzijnde treinstation ligt op gemiddeld 1,9 km (landelijk: 5,29 km).

Zuid is daarmee uitstekend bereikbaar met het openbaar vervoer: een station ligt doorgaans op fietsafstand.

Belangrijkste voorzieningen rond een gemiddelde woning in Zuid (gemiddelde afstand):

• Supermarkt: 0,7 km
• Basisschool: 0,5 km
• Huisarts: 0,6 km
• Apotheek: 0,7 km
• Bibliotheek: 0,9 km
• Restaurant: 0,5 km
• Treinstation: 1,9 km

De dagelijkse voorzieningen (supermarkt, huisarts, basisschool) zijn in Zuid op korte afstand bereikbaar, wat de wijk in de praktijk zeer toegankelijk maakt.

De wijk Zuid bestaat volgens de officiële CBS-indeling uit 10 buurten. De buurten zijn:

• Bloemwijk en Zocherkwartier
• Burgemeesterskwartier
• Cranenbroek
• Dillenburg en Stadhouderskwartier
• Emmakwartier
• Kooimeer
• Nassaukwartier en Hout
• Oranjepark
• Oud-Rochdale
• Staatsliedenkwartier en Landstraten

Per buurt kunnen de cijfers aanzienlijk verschillen, zoals de woningwaarde, veiligheid en bevolkingssamenstelling. Klik op een buurt voor de specifieke statistieken.

Of Zuid een goede wijk is om te wonen hangt af van wat je belangrijk vindt. Op basis van de cijfers valt op:

• Woningmarkt: gemiddelde WOZ €393.000, 57% koopwoningen
• Veiligheid: 47,5 misdrijven per 1.000 inwoners (NL: 44,5)
• Tevredenheid woonomgeving: 88,4%
• Inkomen: gemiddeld €35.000 per inwoner

De ervaren leefkwaliteit verschilt per buurt. Voor een goede afweging is het verstandig om naast de wijkcijfers ook de specifieke buurtpagina's te raadplegen.

Alle gegevens over Zuid op deze pagina zijn afkomstig uit betrouwbare, openbare bronnen:

• CBS: kerncijfers
• GGD Gezondheidsmonitor: gezondheid, leefstijl, woontevredenheid
• Kiesraad: officiële uitslagen Tweede Kamerverkiezingen 2025
• Politie Nederland: geregistreerde misdrijven en overlastmeldingen

De cijfers worden periodiek geactualiseerd zodra nieuwe data beschikbaar komt. De meeste statistieken worden jaarlijks vernieuwd, de GGD-gezondheidsmonitor vierjaarlijks.